Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 16 Şubat 2025 tarihinde Rusya lideri Vladimir Putin'e hitaben yazdığı bir mektupta, yüz yüze görüşme talebinde bulundu. Zelenski, mektubunda Putin'in 26 yıllık iktidarının neredeyse yarısını Ukrayna'ya karşı savaşla geçirdiğini vurgularken, ABD'nin şu anda İran meselesine odaklanmış durumda olduğuna dikkat çekti. Bu gelişme, Rusya-Ukrayna savaşının 3. yılına yaklaşırken, Kiev yönetiminin diplomatik bir atakla müzakereleri canlandırma çabası olarak yorumlanıyor.
Mektubun içeriği ve Zelenski’nin mesajı
Zelenski, mektubunda Putin'e hitaben, "Siyasi iktidarınızın neredeyse yarısını Ukrayna'ya karşı savaşarak geçirdiniz. Artık bu savaşı sonlandırmanın zamanı geldi" ifadelerini kullandı. Ukrayna lideri, doğrudan diyaloğun ateşkes ve kalıcı barış için tek yol olduğunu belirtti. Mektup, Ukrayna'nın başkenti Kiev'de düzenlenen bir basın toplantısında gazetecilere gösterildi. Zelenski, ayrıca uluslararası toplumun dikkatini Ukrayna'dan uzaklaştıran gelişmelere vurgu yaparak, "ABD'nin tüm odağı İran'da. Bu durum, Ukrayna'nın güvenliğine yönelik tehditleri artırıyor" dedi.
Zelenski'nin bu çıkışı, savaşın ilk aylarından bu yana Putin'le doğrudan görüşme talebinde bulunan ilk resmi girişim değil. Ancak bu kez mektubun içeriği ve zamanlaması dikkat çekiyor. Ukrayna, son aylarda cephede bazı bölgelerde ilerleme kaydetmiş olsa da, Rus kuvvetlerinin Donbas'taki baskısı devam ediyor. Ayrıca, kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte enerji altyapısına yönelik saldırılar da endişe yaratıyor.
ABD’nin İran’a odaklanması, Ukrayna’yı nasıl etkiliyor?
ABD yönetiminin son dönemde İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine yoğunlaşması, Ukrayna'ya yapılan askeri ve mali yardımın sorgulanmasına yol açtı. Kongre'de Ukrayna'ya ek yardım paketleri tartışılırken, Beyaz Saray'ın İran'la yeni bir anlaşma arayışı, Kiev yönetimini tedirgin ediyor. Zelenski, mektubunda bu duruma atıfta bulunarak, "Ukrayna, ABD'nin desteğine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor. Ancak Washington'un odağının başka yönlere kayması, Rusya'yı cesaretlendiriyor" ifadelerini kullandı.
Uzmanlara göre, ABD'nin İran'a yönelmesi, sadece askeri yardımı değil, aynı zamanda diplomatik baskıyı da azaltabilir. Rusya, İran'la yakın ilişkilerini korurken, Ukrayna'da kazanımlarını artırmak için bu fırsatı değerlendirebilir. Zelenski'nin yüz yüze görüşme çağrısı, bu bağlamda bir anlamda Batı'nın dikkatini yeniden Ukrayna'ya çekme çabası olarak okunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında arabuluculuk rolü üstlenen nadir ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Zelenski'nin Putin'le yüz yüze görüşme talebi, Ankara'nın İstanbul ve Antalya'da daha önce ev sahipliği yaptığı müzakereleri akıllara getiriyor. Türkiye, hem NATO üyesi olarak Ukrayna'ya desteğini sürdürüyor hem de Rusya'yla enerji ve ticaret alanında iş birliğini koruyor. Bu görüşme talebi, Türkiye'nin yeniden arabuluculuk yapma potansiyelini ortaya çıkarıyor. Ayrıca, ABD'nin İran'a odaklanması, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını da doğrudan etkileyebilir. Ukrayna'da kalıcı bir barış, Karadeniz'deki enerji hatları ve tahıl koridoru anlaşması gibi Türkiye'nin ekonomik çıkarlarına hizmet edecektir.
