Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya'nın yakın zamanda "büyük bir saldırı" gerçekleştireceği uyarısında bulundu. Zelenski, gece yayınladığı video mesajında, "Lütfen kendinize iyi bakın" çağrısı yaparken, ülkenin doğu ve güney bölgelerinde artan çatışmaların sivil kayıplara yol açtığını belirtti. Son 24 saat içinde Rus ordusunun düzenlediği saldırılarda en az 6 kişi öldü, 20'den fazla kişi yaralandı. Saldırıların yoğunlaştığı Donetsk ve Herson bölgelerinde ağır topçu ateşi ve hava saldırıları rapor ediliyor.
Saldırıların arka planı ve son gelişmeler
Ukrayna ordusu, Rus güçlerinin özellikle Donetsk bölgesindeki Avdiyivka kenti çevresinde yoğunlaştığını ve bu bölgeyi ele geçirmek için büyük bir taarruz başlattığını bildirdi. Rusya Savunma Bakanlığı ise Ukrayna'nın altyapı tesislerine yönelik "yüksek hassasiyetli" saldırılar düzenlediklerini açıkladı. Çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte Ukrayna'nın enerji altyapısı da hedef alındı; ülkenin güneyinde bazı bölgelerde elektrik kesintileri yaşanıyor. Zelenski, uluslararası topluma hava savunma sistemleri ve mühimmat desteğinin acilen artırılması çağrısında bulundu.
Bu arada, savaşın kilit cephelerinden biri olan Bahmut'ta Ukrayna güçlerinin kontrolü sağlamaya çalıştığı, ancak Rus birliklerinin sürekli olarak takviye aldığı belirtiliyor. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, Rusya'nın son haftalarda cephe hattına binlerce asker ve ağır silah sevk ettiğini, bu nedenle yeni bir saldırı dalgasının beklendiğini ifade ediyor. Analistler, Rusya'nın kış öncesi stratejik bir kazanım elde etmek istediğini, bu nedenle cephedeki baskıyı artırdığını yorumluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ukrayna'daki savaşın tırmanması, küresel güvenlik dengelerini de etkiliyor. NATO, Doğu Avrupa'daki varlığını güçlendirirken, ABD ve Avrupa Birliği Ukrayna'ya yeni askeri ve mali yardım paketlerini onaylamaya hazırlanıyor. Ancak, ABD Kongresi'ndeki siyasi kilitlenme nedeniyle 60 milyar dolarlık yardım paketi henüz geçmemiş durumda. Avrupa Birliği ise Ukrayna'ya top mermisi tedarikini hızlandırmak için bir plan üzerinde çalışıyor. Rusya'yı zor durumda bırakmak için uygulanan yaptırımların etkinliği tartışılırken, özellikle enerji fiyatlarındaki artışın Avrupa ekonomisini olumsuz etkilediği gözleniyor.
Savaşın bir diğer boyutu ise Karadeniz'deki tahıl koridoru anlaşmasının geleceği. Ukrayna'nın tahıl ihracatına izin veren anlaşma, Rusya'nın çekilmesiyle birlikte askıya alınmıştı. Alternatif güzergahlar üzerinden yapılan ihracat ise yetersiz kalıyor. Küresel gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturan bu durum, özellikle gelişmekte olan ülkeleri etkiliyor. Birleşmiş Milletler, anlaşmanın yeniden canlandırılması için diplomatik girişimlerini sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna-Rusya savaşında arabulucu rolü üstlenirken, Karadeniz'deki güvenlik dengesi doğrudan Türkiye'nin çıkarlarını ilgilendiriyor. Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamında savaş gemilerinin geçişini düzenleyen Türkiye, savaşın tırmanması halinde bölgesel istikrarı sağlamak için daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda kalabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Ukrayna'ya insansız hava araçları ve diğer savunma sanayii ürünleri tedariki, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı güçlendiriyor. Öte yandan, savaşın uzaması, enerji ve gıda fiyatlarındaki artış yoluyla Türkiye ekonomisi üzerinde de baskı oluşturuyor.
