Yunanistan, iklim değişikliğine bağlı olarak Ege ve Akdeniz sularında hızla çoğalan istilacı balık türlerine karşı tarihinde ilk kez bir ödüllü av programı başlattı. Atina yönetimi, özellikle 'aslan balığı' (Pterois miles) ve 'tavşan balığı' (Lagocephalus sceleratus) gibi zehirli ve ekosisteme zarar veren türlerin popülasyonunu kontrol altına almak için balıkçılara maddi teşvik sağlıyor. Program kapsamında avlanan her bir istilacı balık için belirli bir ücret ödenirken, bu türlerin yerel balıkçılık sektörüne ve deniz biyoçeşitliliğine verdiği zararın azaltılması hedefleniyor. Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanlığı tarafından yürütülen proje, ülkenin iklim değişikliğine uyum stratejisinin bir parçası olarak duyuruldu.
Isınan denizler yeni türleri getiriyor
Akdeniz, küresel ısınma nedeniyle dünyanın en hızlı ısınan denizlerinden biri konumunda. Bilim insanları, deniz suyu sıcaklığının 1980'lerden bu yana yaklaşık 1,5 derece arttığını belirtiyor. Bu durum, özellikle Süveyş Kanalı üzerinden Kızıldeniz'den Akdeniz'e geçen 'Lessepsiyen göçmeni' türlerin sayısında patlamaya yol açtı. Aslan balığı, doğal avcılarının bulunmaması nedeniyle hızla çoğalarak yerli balık türlerini tehdit ediyor. Tavşan balığı ise zehirli yapısıyla balıkçılar ve yüzücüler için tehlike oluşturuyor. Yunanistan'ın başlattığı bu program, 2024 yılı boyunca pilot bölgelerde uygulanacak ve sonuçlarına göre tüm ülkeye yaygınlaştırılacak.
Avrupa'da ilk, bölge için model olabilir
Yunanistan'ın bu girişimi, Akdeniz'de iklim değişikliğine bağlı istilacı türlerle mücadelede Avrupa'da bir ilk olma özelliği taşıyor. Benzer sorunlar yaşayan İtalya, İspanya ve Türkiye gibi ülkeler için örnek teşkil edebilecek proje, bilimsel izleme ve veri toplama çalışmalarıyla da destekleniyor. Balıkçıların avladıkları istilacı türleri belirlenmiş toplama merkezlerine teslim etmesiyle yürütülen program, aynı zamanda deniz ekosisteminin korunmasına katkı sağlayarak turizm ve balıkçılık sektörlerinin sürdürülebilirliğini hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz ve Ege kıyılarında benzer istilacı tür sorunlarıyla karşı karşıya. Özellikle aslan balığı ve tavşan balığı, Türk balıkçılar için de tehdit oluşturuyor. Yunanistan'ın başlattığı ödüllü av programı, Türkiye için de uygulanabilir bir model olarak değerlendirilebilir. İklim değişikliğinin deniz ekosistemine etkileri konusunda iki ülke arasında iş birliği fırsatları doğabilir. Ayrıca, bu programın başarısı, Türkiye'nin kendi kıyılarında benzer önlemleri hayata geçirmesi için referans oluşturabilir.
