Yunanistan’ın en büyük havalimanı işletmecisi Fraport Greece’in CEO’su Alexander Zinell, Avrupa Birliği’nin yeni sınır giriş-çıkış sisteminin (EES) “acilen elden geçirilmesi” gerektiğini söyledi. Zinell, özellikle yaz yoğun sezonunda bazı yolcuların körfez sıcaklığında pistte beklemek zorunda kaldığını belirterek, mevcut uygulamanın havalimanı operasyonlarını ciddi şekilde aksattığını ifade etti.
Artan bekleme süreleri ve operasyonel tıkanıklık
EES, AB’ye seyahat eden üçüncü ülke vatandaşlarının parmak izi ve yüz tanıma gibi biyometrik verilerini kaydederek sınır geçişlerini hızlandırmayı hedefliyor. Ancak sistemin devreye alınmasıyla birlikte, özellikle Atina, Selanik ve Rodos gibi turistik merkezlerdeki havalimanlarında uzun kuyruklar oluşuyor. Zinell, “Sistem henüz tam olarak hazır değil. Yaz aylarında saatte binlerce yolcunun işlem gördüğü terminal binalarında, EES kaynaklı gecikmeler nedeniyle uçakların kalkış saatlerinde aksamalar yaşanıyor” dedi.
Fraport Greece, ülke genelinde 14 bölgesel havalimanını işletiyor ve 2023 yılında toplam 31 milyon yolcuya hizmet verdi. Zinell, EES’in getirdiği ek yükün, özellikle düşük maliyetli taşıyıcılar ve charter uçuşlarında daha belirgin hale geldiğini vurguladı. “Bir uçağın dönüş süresi kısa olan havayolları, pistte bekleyen yolcular nedeniyle programlarını tutturamıyor. Bu, turizm gelirleri için hayati önem taşıyan bir dönemde büyük bir sorun” diye konuştu.
AB’nin sınır teknolojisi ve turizme etkisi
EES, Kasım 2022’de AB tarafından onaylanmış ancak uygulamaya konulması birkaç kez ertelenmişti. Şubat 2024’te sınırlı bir kapsamla hayata geçirilen sistemin, yıl sonuna kadar tüm AB dış sınırlarında zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Ancak Yunanistan örneği, sistemin altyapı ve personel eğitimi açısından yetersiz kaldığını gösteriyor.
Turizm, Yunanistan’ın GSYİH’sının yaklaşık yüzde 25’ini oluşturuyor ve ülke her yıl 30 milyondan fazla uluslararası ziyaretçi ağırlıyor. Zinell, “Yunanistan’a gelen turistlerin büyük bir kısmı AB dışı ülkelerden. Bu yolcuların giriş işlemlerinin sorunsuz işlemesi, ülke ekonomisi için kritik. Şu anki gecikmeler, turistlerin bir sonraki tatil için farklı bir destinasyon seçmesine neden olabilir” uyarısında bulundu.
Ekonomik etkinin yanı sıra, yolcu deneyimi de olumsuz etkileniyor. Zinell, “Terminal dışında, güneş altında bekleyen yaşlılar ve çocuklar gördük. Bu, insani bir durum ve kabul edilemez” dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yunanistan’ın yaşadığı bu sıkıntılar, Türkiye’nin AB ile olan sınır ve vize müzakerelerinde önemli bir referans noktası oluşturabilir. Türkiye, Schengen vizesi başvurularında biyometrik veri toplama konusunda benzer altyapı sorunlarıyla karşılaşmış ve AB’nin Türkiye’den gelen yolcular için daha hızlı geçiş sistemleri kurması gerektiğini savunmuştu. Ayrıca, Yunanistan’ın turizm odaklı ekonomisiyle benzerlik gösteren Türkiye, EES’in kendi havalimanlarında da aksamalara yol açabileceğini öngörerek, AB’nin sistemi revize etmesi durumunda bundan faydalanabilir. Küresel ölçekte ise, bir AB üyesinin eleştirileri, bloğun teknolojik entegrasyon projelerinin henüz olgunlaşmadığını gösteriyor.
