İngiltere'de Yeşil Parti, İşçi Partisi'ni sol politikalar benimsemeye zorladığı için gurur duyuyor. Ancak uzmanlara göre bu durum, Yeşiller'in anketlerde erimesine neden oluyor. Özellikle Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'ın ulusal bir figür haline gelmesi, Yeşiller'in sol seçmen nezdindeki tekelini kırıyor.
Yeşiller'in yükselişi ve İşçi Partisi'nin sol hamlesi
Son yıllarda Yeşil Parti, özellikle iklim krizi ve sosyal adalet konularında yürüttüğü kampanyalarla İngiliz siyasetinde etkisini artırdı. 2024 genel seçimlerinde dört milletvekili çıkaran parti, yerel seçimlerde de oy oranını yükselterek İşçi Partisi'nin sol kanadındaki boşluğu doldurdu. Bu baskı, İşçi Partisi lideri Keir Starmer'ı yeşil enerji yatırımları ve servet vergisi gibi konularda daha radikal adımlar atmaya itti.
Ancak siyaset bilimciler, bu 'sol rüzgarın' Yeşiller'in aleyhine döndüğünü belirtiyor. İşçi Partisi, Yeşiller'in politikalarını sahiplenerek partinin ayrıştırıcı kimliğini zayıflattı. Özellikle Andy Burnham, İşçi Partisi'nin sol kanadını temsil eden bir isim olarak öne çıktı. Burnham, Büyük Manchester Belediye Başkanı olarak yürüttüğü başarılı çalışmalarla ulusal çapta tanındı ve partinin sol tabanını yeniden İşçi Partisi'ne çekmeyi başardı.
Andy Burnham faktörü ve oy bölünmesi
Andy Burnham, 2021'deki yeniden seçilme zaferinden bu yana İngiltere'nin en etkili yerel yöneticilerinden biri olarak görülüyor. Ulaşım, konut ve sosyal eşitlik konularındaki politikaları, Yeşiller'in savunduğu birçok hedefi kapsıyor. Burnham'ın 'Manchester modeli' olarak bilinen yaklaşımı, özellikle genç ve sol eğilimli seçmenler arasında popüler. Bu durum, Yeşiller'in kendisini alternatif olarak konumlandırmasını zorlaştırıyor.
YouGov'un son anketine göre, Yeşil Parti'nin oy oranı son altı ayda yüzde 8'den yüzde 5'e geriledi. Aynı dönemde İşçi Partisi'nin sol kanadındaki destek artış gösterdi. Uzmanlar, Burnham'ın olası bir liderlik hamlesinin Yeşiller'i daha da zayıflatabileceğini belirtiyor. Burnham henüz liderlik için resmi bir adım atmadı ancak parti içindeki sol gruplar tarafından sıkça dile getiriliyor.
Yeşil Parti Sözcüsü, 'İşçi Partisi'nin politikalarımızı kopyalaması, bizim ne kadar etkili olduğumuzu gösteriyor' dedi. Ancak parti içindeki bazı isimler, bu durumun seçmen nezdinde karışıklığa yol açtığını ve Yeşiller'in özgün sesini kaybettiğini kabul ediyor.
Avrupa'daki yeşil hareketler ve genel eğilim
İngiltere'deki bu tablo, Avrupa genelindeki yeşil partilerin yaşadığı zorluklarla paralellik gösteriyor. Almanya'da Yeşiller, koalisyon hükümetindeki ortaklığı nedeniyle oy kaybederken, Fransa'da yeşil sol ittifak dağılma sürecinde. İklim krizi öncelikli bir konu olmaya devam etse de seçmenler, ekonomik kaygılar ve güvenlik endişeleriyle daha merkez partilere yöneliyor.
İngiltere'de ise İşçi Partisi'nin iktidara gelmesiyle birlikte, Yeşiller'in muhalefet rolü zayıfladı. Muhalefetteki bir partinin iktidar partisini sol politikalara zorlaması beklenirken, artık İşçi Partisi'nin kendi sol kanadı bu görevi üstleniyor. Bu durum, Yeşiller'in varlık nedenini sorgulatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki Yeşiller-İşçi Partisi rekabeti, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de Avrupa'daki siyasi dengeler açısından önem taşıyor. İngiltere'nin iklim politikaları ve yeşil dönüşüm stratejileri, Türkiye'nin AB ile yürüttüğü yeşil mutabakat müzakerelerini etkileyebilir. Ayrıca, İşçi Partisi'nin sol politikaları, Türkiye-İngiltere ilişkilerinde ticaret ve savunma işbirliği gibi alanlarda yeni dinamikler yaratabilir. Türkiye, İngiltere'deki siyasi istikrarı ve ekonomik politikaları yakından takip etmeli; zira Brexit sonrası ikili ilişkilerde yeni bir sayfa açılmış durumda. Yeşiller'in zayıflaması, İngiltere'nin çevre politikalarında daha pragmatik bir çizgiye kaymasına yol açabilir.
