İngiltere'de Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS), tarihinin en yoğun yaz dönemlerinden birini geride bırakırken, yeni nesil grip aşısı uygulaması bugün itibarıyla ülke genelinde başladı. Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, bu yılki aşı, özellikle 'Super-K' olarak adlandırılan ve son aylarda hızla yayılan grip varyantına karşı daha etkili olacak şekilde güncellendi. Uzmanlar, kış aylarında hem mevsimsel grip hem de Covid-19 ile eş zamanlı mücadele edilmesi gerektiğine dikkat çekerken, aşının özellikle risk gruplarındaki kişilere öncelikli olarak uygulanacağını belirtti.
Yoğun Yaz Sezonu ve Sistem Üzerindeki Baskı
NHS, bu yaz mevsiminde beklenmedik bir şekilde artan solunum yolu enfeksiyonları, acil servis başvuruları ve yaz aylarında görülen olağandışı grip vakaları nedeniyle büyük bir baskı altında kaldı. Haziran ve Ağustos ayları arasında hastanelerin doluluk oranları kritik seviyelere ulaştı; bazı hastanelerde elektif ameliyatlar ertelenmek zorunda kalındı. NHS England'ın başhekimi Prof. Dr. Stephen Powis, yaptığı açıklamada yaz döneminin 'şimdiye kadar yaşanmış en zorlu dönemlerden biri' olduğunu ifade ederek, personelin büyük bir özveriyle çalıştığını ancak sistemin kırılganlığının ortaya çıktığını belirtti. Prof. Powis, kış aylarında oluşabilecek ek dalgalara karşı aşılamanın hayati önem taşıdığını vurguladı.
İngiltere'de grip aşısı kampanyaları her yıl sonbaharda başlıyor, ancak bu yıl programın erkene alınmasının nedeni olarak 'Super-K' varyantının yanı sıra Avustralya'da yaşanan ve 'grip mevsimi' kavramını alt üst eden salgınlar gösteriliyor. Güney yarımkürede kış mevsimini yaşayan Avustralya'da bu yıl görülen grip vakaları, Kuzey yarımküredeki ülkeler için erken uyarı niteliği taşıyor. İngiliz sağlık yetkilileri, bu nedenle aşı kampanyasının kapsamını genişleterek 65 yaş üstü vatandaşların yanı sıra hamileler, kronik hastalığı bulunanlar ve sağlık çalışanlarına da öncelik verileceğini duyurdu. Ancak bu yıl yeni bir uygulamayla 50-64 yaş arasındaki tüm yetişkinlerin de aşı olabileceği belirtiliyor.
Super-K Varyantı ve Aşının Güncellenmesi
'Super-K' varyantı, ilk olarak Güney Afrika'da tespit edilen ve ardından dünya genelinde yayılan bir grip türü olarak öne çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) tarafından yapılan değerlendirmelerde, bu varyantın mevcut aşılara karşı kısmi direnç gösterdiği belirlenmişti. Bu nedenle aşı üreticileri, virüsün yüzeyindeki bağışıklık sistemini uyaran protein yapısını değiştirerek yeni bir formül geliştirdi. İngiltere'nin kullandığı aşılar arasında yer alan ve Sanofi ile GlaxoSmithKline gibi firmaların ürettiği aşıların, 'Super-K' varyantına karşı laboratuvar ortamında etkili olduğu doğrulandı.
Uzmanlar, bu yılki aşının yalnızca grip virüsüne karşı değil, aynı zamanda Covid-19’un kış aylarında yeniden artış gösterebilecek Omicron alt varyantlarına karşı da koruma sağlayacak şekilde güncellendiğini belirtiyor. İngiltere'de sonbahar döneminde eş zamanlı olarak grip ve Covid-19 takviye aşısı kampanyaları yürütülecek. Sağlık Bakanlığı, bu iki aşının aynı anda uygulanmasının güvenli olduğunu ve bağışıklık yanıtını olumsuz etkilemediğini açıkladı. NHS, ayrıca bu yıl aşılama oranlarını artırmak için mobil ekipler kurarken, eczanelerde de aşı uygulaması yaygınlaştırılacak.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) verilerine göre, geçtiğimiz kış mevsiminde grip nedeniyle hastaneye kaldırılan kişi sayısı bir önceki yıla göre yüzde 40 oranında artmıştı. Bu artışta, Covid-19 önlemlerinin gevşetilmesi ve toplumsal bağışıklığın azalması etkili oldu. UKHSA yetkilileri, aşının hastalığı tamamen önlemese de ciddi komplikasyonları ve ölüm oranlarını önemli ölçüde azalttığını hatırlatarak, özellikle risk gruplarındaki vatandaşların aşılarını yaptırmaları konusunda uyarıda bulunuyor. Ülkede şu ana kadar aşı üretiminde herhangi bir tedarik sorunu yaşanmadığı, 40 milyon doz aşının dağıtım için hazır olduğu bildirildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere'nin uygulamaya koyduğu yeni grip aşısı, sadece ulusal sağlık politikasının bir parçası değil, aynı zamanda küresel sağlık güvenliği açısından da önem taşıyor. Özellikle kuzey yarımküredeki ülkelerin kış aylarına hazırlık döneminde izlediği bu tür adımlar, dünya genelinde grip virüsünün yayılımını etkileyebilecek nitelikte. İngiltere'nin aşı kampanyasında kullandığı formülasyon, Dünya Sağlık Örgütü'nün tavsiye ettiği bileşenlerle uyumlu olarak geliştirildi. Uzmanlar, özellikle 'Super-K' varyantının küresel tedarik zincirlerini tehdit edebilecek yeni bir pandemiye yol açma potansiyeli konusunda uyarıyor. Bu nedenle İngiliz yetkililer, aşılarını yaptıran vatandaşların yanı sıra diğer ülkelerle de aşı formülünü paylaşarak küresel iş birliğini artırmayı amaçlıyor.
Avrupa ülkeleri de kendi aşı kampanyalarını bu yıl erkene alma kararı aldı. Almanya, Fransa ve İtalya'dan yapılan açıklamalarda, özellikle yaşlı nüfus ve sağlık çalışanlarına öncelik verileceği belirtildi. Ancak aşı üretimindeki kapasite sınırları ve olası tedarik zinciri sorunları, bazı ülkelerde aşı bulunabilirliğini etkileyebilir. Uzmanlar küresel aşı eşitsizliğinin, yeni varyantların ortaya çıkma riskini artırdığına dikkat çekerek, düşük gelirli ülkelerde de aşılama oranlarının artırılması gerektiğinin altını çiziyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'de yeni tip grip aşısı uygulamasına geçilmesi, Türkiye'nin de yakından takip ettiği bir gelişme. Türkiye'de her yıl sonbahar aylarında grip aşısı kampanyaları yürütülüyor ve Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü'nün tavsiyeleri doğrultusunda aşı içeriklerini güncelliyor. 'Super-K' varyantının Türkiye'de henüz ciddi bir salgına yol açmadığı ancak küresel seyahatler nedeniyle riskin bulunduğu belirtiliyor. Türkiye'nin, İngiltere'deki bu deneyimden çıkarımlar yaparak kendi aşı tedarik süreçlerini ve kış hazırlıklarını gözden geçirmesi bekleniyor. Ayrıca, aşı konusunda dünya genelinde yaşanan arz talep dengesizlikleri, Türkiye'nin yerli aşı çalışmalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
