İsrail'de yayımlanan son kamuoyu yoklaması, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki Yashar partisinin, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Likud partisini geride bıraktığını gösteriyor. 'Yeni Umut' anlamına gelen Yashar, ilk kez bir ankette Likud'un önünde yer alarak Eisenkot'u Netanyahu'nun en güçlü rakibi konumuna yükseltti. Araştırma, siyasi krizin derinleştiği ve yargı reformu tartışmalarının gölgesinde geçen bir dönemde gerçekleştirildi. Katılımcıların yüzde 28'i Yashar'a oy vereceğini belirtirken, Likud yüzde 22'de kaldı. Bu sonuçlar, İsrail siyasetinde merkez sağın yükselişini ve Netanyahu'nun onlarca yıllık siyasi hakimiyetinin sorgulanmaya başlandığını ortaya koyuyor.
Gelişmenin arka planı
Gadi Eisenkot, 2015-2019 yılları arasında İsrail Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı. 2022 yılında siyasete atılan Eisenkot, Benny Gantz'ın Ulusal Birlik partisinden ayrılarak Yashar'ı kurdu. Parti, güvenlik odaklı merkez sağ bir çizgi benimsiyor. Eisenkot, Netanyahu'nun yargı reformu ve güvenlik politikalarına eleştirel yaklaşıyor. Anket, ordudan gelen liderlere olan güvenin arttığını da gösteriyor. Netanyahu ise yolsuzluk davaları ve koalisyon içi anlaşmazlıklarla boğuşuyor. Likud'un oy kaybı, aşırı sağ partilerle yapılan koalisyonun seçmen nezdinde karşılık bulmadığı yorumlarına yol açtı. Ankete göre, mevcut koalisyon 120 sandalyeli mecliste ancak 44 sandalye alabilirken, merkez sol ve Arap partilerinden oluşan blok 56 sandalyeye ulaşıyor. Bu tablo, erken seçim olasılığını güçlendiriyor.
Bölgesel boyut
İsrail'deki bu siyasi değişim, sadece iç politikayı değil, bölgesel dinamikleri de etkileme potansiyeli taşıyor. Netanyahu'nun Filistin politikası ve İran'a yönelik tutumu, uluslararası alanda tartışma yaratmıştı. Eisenkot'un daha uzlaşmacı bir dış politika izleyeceği, özellikle ABD ile ilişkileri onarmaya çalışacağı belirtiliyor. Ayrıca, İsrail'in Filistin yönetimiyle diyaloğa daha açık olabileceği yorumları yapılıyor. Bölgede Suudi Arabistan ile normalleşme süreci de Eisenkot'un gündeminde. Ancak İran konusunda Eisenkot'un da Netanyahu kadar sert bir çizgi izleyebileceği, zira eski bir asker olarak tehdit algısının yüksek olduğu ifade ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail siyasetindeki bu kayma, Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olabilir. Netanyahu döneminde inişli çıkışlı bir seyir izleyen ikili ilişkiler, son yıllarda karşılıklı atanan büyükelçilerle normalleşme sürecine girmişti. Eisenkot'un daha pragmatik bir dış politika izlemesi, Doğu Akdeniz'deki enerji iş birliği ve Filistin meselesinde Türkiye'nin rolü açısından yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak İsrail'de hükümet değişikliğinin hemen ardından bu ilişkilerde radikal bir dönüşüm beklenmemeli. Türkiye, bölgede dengeli bir yaklaşım sürdürürken, İsrail'deki siyasi istikrarsızlığın bölgesel barış süreçlerini etkileyebileceğini göz önünde bulundurmalıdır.
