Yemen hükümeti, İran'dan Husilere ait bir uçağın Sana'a Havalimanı'na iniş yapamamasını egemenlik ihlali olarak değerlendirdi. Yemen Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, İran'ın Husilere yönelik bu tür uçuşlarının Yemen'in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal ettiği belirtildi. Açıklamada, söz konusu uçağın Husilerin siyasi liderlerini Tahran'dan Yemen'e getirdiği ancak Yemen hükümet güçlerinin Sana'a Havalimanı'nı bombalaması nedeniyle uçağın rotasını değiştirmek zorunda kaldığı ifade edildi. Olay, bölgedeki tansiyonun yeniden yükseldiği bir dönemde meydana geldi.
Uçağın rotası ve havalimanı saldırısı
İran yapımı bir yolcu uçağı olduğu belirtilen araç, Husilerin önde gelen isimlerini Tahran'dan alarak Sana'a'ya getirmek üzere havalandı. Ancak Yemen hükümetine bağlı güçler, Sana'a Havalimanı'nı hedef alan bir bombardıman düzenledi. Saldırıda pistin hasar gördüğü ve uçağın iniş yapamayacağı anlaşılınca, pilot rotayı değiştirerek uçağı başka bir noktaya yönlendirdi. Yemen hükümeti, bu operasyonun Husilerin askeri kabiliyetlerini zayıflatmayı amaçladığını ve meşru bir savunma hakkı olduğunu savundu. Ancak İran ve Husiler, saldırıyı kınayarak uluslararası topluma çağrıda bulundu.
Husiler, sosyal medya hesaplarından yaptıkları açıklamada, uçağın içinde hasta ve yaralıların da bulunduğunu iddia etti. Yemen hükümeti ise bu iddiaları yalanlayarak uçağın yalnızca silah ve mühimmat taşıdığını öne sürdü. Taraflar arasındaki bu bilgi savaşı, çatışmanın ne denli karmaşık olduğunu gözler önüne seriyor. Sana'a Havalimanı, 2014'ten bu yana Husilerin kontrolünde bulunuyor ve zaman zaman koalisyon güçlerinin hava saldırılarına maruz kalıyor.
İran-Husi ilişkileri ve bölgesel yansımalar
İran, Husilere uzun yıllardır askeri ve lojistik destek sağlamakla suçlanıyor. Tahran yönetimi bu iddiaları reddetse de, Birleşmiş Milletler raporları İran yapımı silahların Yemen'de ele geçirildiğini ortaya koyuyor. Son olay, İran'ın Husilerle olan bağlarını bir kez daha gündeme getirdi. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, İran'ın Yemen'e müdahalesini bölgesel istikrarsızlığın ana nedeni olarak görüyor. ABD de İran'ın Husilere desteğini kınarken, Tahran'a yönelik yaptırımların sıkılaştırılması çağrısında bulunuyor.
Bombardıman olayı, Yemen'deki siyasi süreci de olumsuz etkileyebilir. BM arabuluculuğunda yürütülen barış müzakereleri, taraflar arasındaki güvensizlik nedeniyle tıkanmış durumda. Husilerin İran'a bağımlılığı, Yemen hükümetinin elini zayıflatırken, bölge ülkeleri de bu durumdan endişe duyuyor. Umman ve Birleşmiş Milletler, tarafları itidale çağırırken, krizin daha da derinleşmemesi için diplomatik çabalarını sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen'deki çatışmanın başından bu yana BM Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde Yemen'in toprak bütünlüğünü ve meşru hükümetini desteklemektedir. İran'ın Husilere yönelik desteği, Ankara'nın Tahran'la rekabet ettiği bölgelerden biri olan Yemen'de Türkiye'nin çıkarlarına ters düşmektedir. Bu olay, Türkiye'nin Katar ve Suudi Arabistan'la koordineli olarak yürüttüğü Yemen politikasını yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Ayrıca, İran'ın bölgesel nüfuzunu genişletme çabaları, Türkiye'nin Körfez'deki stratejik ortaklıklarını ve Kızıldeniz ticaret yollarının güvenliğini tehdit etmektedir. Bu nedenle Ankara, diplomatik girişimlerini yoğunlaştırarak krizin yayılmasını engellemeye çalışacaktır.
