Yemen'deki düşük vasıflı sektörlerde çalışan yerel işçiler, daha düşük ücret karşılığında çalışmaya razı olan Etiyopyalı göçmenler karşısında işlerini kaybettiklerini ifade ediyor. İç savaşın derinleştirdiği ekonomik krizle mücadele eden Yemen'de işsizlik oranı yüzde 50'nin üzerine çıkarken, göçmen işgücüne olan talep yerel halkın tepkisini çekiyor. Özellikle inşaat, temizlik ve tarım gibi sektörlerde yoğunlaşan Etiyopyalı işçiler, günde 5-10 dolar gibi Yemenli asgari ücretin çok altında rakamlarla çalışmayı kabul ediyor.
Gelişmenin arka planı
Yemen'de yıllardır süren çatışmalar, ekonominin çökmesine ve halkın büyük bir kısmının yoksulluk sınırının altında yaşamasına neden oldu. Ülkede resmi para birimi Riyal değer kaybederken, işverenler maliyetleri düşürmek için kaçak göçmen işçileri tercih ediyor. Etiyopya, Eritre ve Somali'den gelen göçmenler, Yemen üzerinden Körfez ülkelerine ulaşmaya çalışırken, birçoğu yolda kalarak işgücü piyasasına dahil oluyor. İnsan kaçakçılığı ağlarının da etkisiyle, bu göçmenler çoğu zaman yasal korumadan yoksun ve düşük ücretlerle çalıştırılıyor.
Yemenli işçi Muhammed Salih, "Artık iş bulamıyoruz. İşverenler, Etiyopyalılara günde 5 dolar veriyor, biz ise 15 dolar talep ediyoruz. Ama onlar daha ucuza çalıştıkları için tercih ediliyorlar" diye yakınıyor. Bu durum, sosyal medyada da "İşlerimizi elimizden alıyorlar" etiketiyle protesto ediliyor. Ancak uzmanlar, asıl sorunun iç savaş ve ekonominin yapısal sorunları olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Yemen'deki göçmen işçi sorunu, Kızıldeniz ve Aden Körfezi üzerinden geçen göç rotalarının kontrolsüz kalmasıyla daha da karmaşık hale geliyor. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'ne (UNHCR) göre, her yıl binlerce Afrika göçmeni Yemen'e geçiyor. 2023 yılında 100 binden fazla kişinin bu rotayı kullandığı tahmin ediliyor. Göçmenlerin çoğu, Yemen'den Suudi Arabistan gibi zengin komşu ülkelere ulaşmayı hedefliyor ancak yolda ya ölüyor ya da Yemen'de mahsur kalıyor.
Bu durum, Yemen'deki işsizlik sorununu derinleştirirken, aynı zamanda yerel halk ile göçmenler arasında gerginliğe yol açıyor. Ekonomistler, düşük ücretlerin bir yarışa dönüştüğünü ve bunun hem yerel işçileri hem de göçmenleri sömürdüğünü ifade ediyor. Sorunun çözümü için uluslararası toplumun Yemen ekonomisini desteklemesi ve düzenli göç yolları oluşturması gerektiği vurgulanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin de karşı karşıya olduğu düzensiz göç ve işgücü sömürüsü sorunlarına benzerlik gösteriyor. Türkiye, özellikle Suriyeli mülteciler bağlamında, kayıt dışı istihdam ve düşük ücretlerle çalışan göçmen işçi sorunuyla mücadele ediyor. Yemen örneği, düzensiz göç akınlarının yerel işgücü piyasalarını nasıl etkileyebileceğine dair bir uyarı niteliği taşıyor. Türk dış politikası, insani yardım ve ekonomik istikrar politikaları çerçevesinde Yemen'deki barış çabalarını desteklerken, aynı zamanda kendi sınırları içinde göç yönetimini güçlendirmeye devam ediyor. Bölgede artan göç baskısı, Türkiye'nin komşularıyla işbirliğini ve AB ile göç anlaşmalarının güncellenmesini daha da önemli hale getiriyor.
