Yemen'de Husilere ait hedefler ve Suudi Arabistan'a ait bir askeri üs, Yemen güçleri tarafından vuruldu. Saldırılar, Husilerin son dönemde artan füze ve insansız hava aracı saldırılarına yanıt olarak gerçekleşti. Suudi Arabistan, hava savunma sistemlerinin yetersiz kaldığı gerekçesiyle müttefiklerinden acil füze savunma desteği talep etti. ABD yönetimi ise çatışmaya doğrudan askeri müdahalede bulunmayacağını, ancak müttefiklerine istihbarat ve lojistik destek sağlayabileceğini duyurdu. Bu açıklama, ABD'nin kendi stoklarındaki önleyici füze azalması nedeniyle temkinli davrandığı yorumlarına yol açtı.
Arka Plan: Yemen İç Savaşı ve Husilerin Yükselişi
Yemen'de 2014'ten bu yana süren iç savaş, İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon arasında bir vekalet savaşına dönüşmüş durumda. Husiler, başkent Sanaa'yı ve ülkenin kuzeyini kontrol ederken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri destekli Yemen hükümeti güçleri güneyde ve doğuda varlık gösteriyor. Çatışmalar, bölgesel istikrarı tehdit ederken, Yemen'de büyük bir insani krize de yol açtı. Son aylarda Husiler, Suudi Arabistan'ın güney bölgelerine ve kritik petrol tesislerine yönelik füze ve İHA saldırılarını yoğunlaştırdı. Suudi Arabistan, bu saldırıları engellemek için Patriot ve THAAD sistemlerini kullanıyor ancak zaman zaman yetersiz kalıyor.
ABD'nin doğrudan rol almayı reddetmesi, Yemen savaşında dengeleri değiştirebilir. Washington, uzun süredir Suudi Arabistan'a istihbarat, lojistik ve silah satışı yoluyla destek veriyordu. Ancak son yıllarda, özellikle Biden yönetimi döneminde, Suudi Arabistan'a yönelik saldırı silahı satışları kısıtlandı ve insani gerekçelerle baskı artırıldı. ABD'nin stoklarındaki önleyici füzelerin azalması, Ukrayna savaşı ve Asya-Pasifik'te artan gerilim nedeniyle kaynakların farklı bölgelere yönlendirilmesi, Washington'ın Yemen'deki taahhüdünü sınırlıyor.
Yemen güçlerinin Husilere ve Suudi üsse saldırısı, Husilerin son dönemdeki saldırılarına misilleme olarak görülüyor. Ancak bu saldırıların kim tarafından düzenlendiği net değil. Yemen hükümeti güçleri mi, yoksa Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon mu? Açıklamalara göre, Yemen güçleri ifadesi kullanıldı, bu da Suudi destekli Yemen ordusunu işaret ediyor. Saldırının hedefinde Husilerin askeri tesisleri ve Suudi Arabistan'ın güneyindeki bir üs vardı. Suudi Arabistan, saldırıda can kaybı olup olmadığını açıklamadı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Yemen'deki çatışmalar, Orta Doğu'nun jeopolitik dengeleri açısından kritik önemde. İran, Husileri destekleyerek Suudi Arabistan'ı zayıflatmayı ve bölgesel etkisini artırmayı hedefliyor. Suudi Arabistan ise İran'ın Yemen'deki varlığını kendi güvenliğine tehdit olarak görüyor. ABD'nin doğrudan müdahaleden kaçınması, İran'ın bölgedeki nüfuzunu artırabilir. Ayrıca, Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları uluslararası deniz trafiğini tehdit ediyor. Bu durum, küresel enerji arz güvenliği ve ticaret yolları için risk oluşturuyor.
ABD'nin tutumu, NATO müttefikleri ve bölgesel aktörler tarafından dikkatle izleniyor. Suudi Arabistan, füze savunma desteği için İngiltere, Fransa ve diğer Körfez ülkelerine başvurabilir. Ancak bu ülkelerin de kendi stokları sınırlı. Rusya ve Çin, Yemen krizinde daha aktif rol alabilir. Çin, Suudi Arabistan ve İran ile iyi ilişkilerini kullanarak arabuluculuk yapabilir. Rusya ise Husilerle temas kurarak nüfuz alanını genişletmeyi amaçlayabilir.
Yemen'deki insani kriz her geçen gün derinleşiyor. BM'ye göre, 24 milyondan fazla Yemenli yardıma muhtaç durumda. Çatışmaların tırmanması, insani yardımların ulaştırılmasını zorlaştırıyor. Uluslararası toplum, ateşkes ve siyasi çözüm çağrılarını yineliyor ancak taraflar arasındaki güvensizlik nedeniyle somut adım atılamıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen krizinde tarafsız bir tutum izlemeye çalışsa da Suudi Arabistan ve İran ile ilişkileri nedeniyle hassas bir dengede. Türkiye, Suudi Arabistan ile son dönemde ilişkilerini normalleştirme sürecinde. Yemen'deki çatışmaların tırmanması, Türkiye'nin bölgesel istikrar çabalarını zorlaştırabilir. Ayrıca, Kızıldeniz'deki güvenlik sorunları Türkiye'nin deniz ticaret yollarını etkileyebilir. Türkiye, insani yardım konusunda aktif rol alarak bölgede etkinliğini artırabilir. Ancak askeri müdahaleden kaçınması muhtemel. Türkiye'nin enerji ithalatı ve ticaret rotaları açısından Yemen'deki istikrarsızlık risk oluşturuyor. Bu nedenle Türkiye, diplomatik çözüm arayışlarını desteklemeli ve bölgesel aktörlerle diyalogu sürdürmeli.
