Yemen'de son 24 saat içinde yaşanan şiddetli çatışmalarda en az 26'sı asker olmak üzere 60'tan fazla kişi hayatını kaybetti. Ülkenin kuzeyinde Husiler ile hükümet güçleri arasında meydana gelen çatışmalar, yıllardır süren iç savaşın yeniden alevlenmesiyle bölgedeki gerilimi artırdı. Çatışmaların, stratejik öneme sahip Marib ve Cevf vilayetlerinde yoğunlaştığı bildirildi.
Çatışmaların Arka Planı ve Taraflar
Yemen'de 2014 yılından bu yana devam eden iç savaş, İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun desteklediği Yemen hükümeti arasında sürüyor. Son çatışmalar, Husilerin Marib kentine yönelik saldırılarını yoğunlaştırmasıyla patlak verdi. Marib, hükümetin son önemli kalesi ve zengin petrol rezervlerine sahip. Husilerin burayı ele geçirmesi, savaşın seyrini değiştirebilir.
Yerel kaynaklara göre, çatışmalarda her iki taraftan da ağır kayıplar verildi. Husiler, hükümet güçlerine ait bir askeri üssü ele geçirdiklerini iddia ederken, Yemen hükümeti saldırıları püskürttüklerini açıkladı. Bağımsız doğrulama yapılamıyor.
Birleşmiş Milletler, Yemen'deki çatışmaların sivil halk üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çekerek taraflara itidal çağrısında bulundu. BM verilerine göre, savaş boyunca 20 binden fazla sivil hayatını kaybetti ve milyonlarca kişi yerinden edildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Yemen iç savaşı, bölgesel güçlerin vekalet savaşına dönüşmüş durumda. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, hükümeti desteklerken; İran, Husilere askeri ve mali destek sağlıyor. Bu durum, Orta Doğu'da Sünni-Şii geriliminin bir yansıması olarak görülüyor.
ABD, son yıllarda Yemen'deki rolünü azaltmaya çalışsa da, Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları nedeniyle bölgede askeri varlığını sürdürüyor. Husiler, İsrail'e destek veren ülkelere ait gemilere saldırılar düzenleyerek küresel ticaret yollarını tehdit ediyor.
Son çatışmalar, BM'nin Yemen özel temsilcisi aracılığıyla yürüttüğü barış çabalarını da sekteye uğrattı. Taraflar arasında ateşkes sağlanması için yapılan görüşmeler sonuçsuz kaldı. Uzmanlar, çatışmaların ülkedeki insani krizi daha da derinleştireceği uyarısında bulunuyor. Yemen'de 20 milyondan fazla insan acil insani yardıma muhtaç durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yemen'deki çatışmaların şiddetlenmesi, Türkiye'nin bölgesel güvenlik ve ekonomi politikalarını doğrudan etkiliyor. Kızıldeniz, Türkiye'nin Asya ve Afrika ile ticaretinde kritik bir deniz yolu. Çatışmaların bu hatta taşınması, Türk ihracat gemileri için risk oluşturuyor ve navlun maliyetlerini artırabilir. Siyasi açıdan Türkiye, Yemen'de barış ve istikrarın sağlanması için diyalog çağrısı yapıyor. Ayrıca, bölgedeki Şii-Sünni geriliminin tırmanması, Türkiye'nin İran ve Suudi Arabistan ile ilişkilerini dengeleme çabalarını zorlaştırabilir. Türkiye, insani yardım koridorlarının açık tutulması için uluslararası çabalara destek veriyor.
