İsrail'de muhalefetteki Demokratlar partisi milletvekili, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun görevden alınmasının ülke toplumu için 'varoluşsal bir gereklilik' olduğunu açıkladı. Vekil, Netanyahu'nun İsrail'in güvenliğini terk ettiğini ve 'tam bir yetersizlik' sergilediğini ifade etti. Bu açıklama, Gazze savaşının başlamasından bu yana İsrail iç siyasetinde yükselen eleştirilerin son halkası olarak dikkat çekiyor.
Netanyahu'ya Yönelik Eleştirilerin Arka Planı
İsrailli milletvekilinin sözleri, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın düzenlediği saldırıların ardından İsrail'de artan siyasi tansiyonun bir yansıması. Saldırılarda yaklaşık 1200 İsrailli hayatını kaybetmiş, 240'tan fazla kişi rehin alınmıştı. Olayın ardından istihbarat ve güvenlik birimlerinin önceden uyarıda bulunmadığı yönünde ciddi suçlamalar gündeme geldi. Netanyahu hükümeti, hem saldırıyı önleyememekle hem de rehinelerin kurtarılması konusunda etkisiz kalmakla eleştiriliyor.
Demokratlar partisi milletvekili, Netanyahu'nun İsrail'in güvenlik doktrinini zayıflattığını savunarak, onun liderliğinin ülkeye zarar verdiğini belirtti. "Netanyahu'nun gitmesi sadece siyasi bir tercih değil, İsrail toplumunun geleceği için varoluşsal bir gerekliliktir" diyen vekil, başbakanın 'tam bir yetersizlik' içinde olduğunu vurguladı. Bu ifadeler, İsrail'deki savaş kabinesi içindeki görüş ayrılıklarını ve sokak protestolarını da yansıtıyor.
İsrail'de son aylarda Netanyahu karşıtı gösteriler yeniden alevlendi. Tel Aviv ve Kudüs'te binlerce kişi, başbakanın istifasını ve erken seçim çağrılarını dile getiriyor. Anketler, Netanyahu'nun halk desteğinin önemli ölçüde eridiğini gösteriyor. Ayrıca, savaş kabinesinde yer alan eski Savunma Bakanı Benny Gantz gibi isimlerin de Netanyahu'ya yönelik eleştirileri artmış durumda. Muhalefet, başbakanın hem savaş yönetimindeki başarısızlığını hem de kişisel çıkar çatışmalarını gündeme getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Netanyahu'nun olası bir istifası veya görevden alınması, sadece İsrail iç siyasetini değil, tüm Orta Doğu dengelerini etkileyebilir. İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonları, Lübnan sınırında Hizbullah ile artan gerilim ve İran'la yaşanan vekalet savaşları, bölgesel istikrarsızlığı derinleştirmiş durumda. Netanyahu'nun sertlik yanlısı politikaları, ABD ve Avrupa başkentlerinde de rahatsızlık yaratıyor. Özellikle ABD yönetimi, sivil kayıpların artması ve insani yardımların engellenmesi nedeniyle İsrail'e yönelik eleştirilerini sertleştirmiş durumda.
Netanyahu'nun koltuğunu kaybetmesi halinde, İsrail'in Gazze politikasında bir yumuşama olabileceği, rehine müzakerelerinde ilerleme kaydedilebileceği ve bölgesel aktörlerle diyalog kapılarının aralanabileceği öngörülüyor. Ancak, İsrail siyasetindeki parçalanmış yapı ve koalisyon hükümetinin kırılganlığı, herhangi bir geçiş sürecini zorlaştırabilir. Ayrıca, Netanyahu'nun yargı reformu ve yolsuzluk davaları gibi iç meseleler, siyasi belirsizliği artırıyor.
Uluslararası toplum, İsrail'deki siyasi çalkantıyı yakından izliyor. Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, Gazze'deki insani krizin sona erdirilmesi için ateşkes çağrılarını yinelerken, Netanyahu hükümetinin uzlaşmaz tutumu bu çabaları sekteye uğratıyor. Avrupa Birliği ülkeleri, iki devletli çözümün canlandırılması için İsrail yönetiminde bir değişiklik umudu taşıyor. ABD'de ise Başkan Joe Biden yönetimi, İsrail'e verdiği desteği sürdürmekle birlikte, Netanyahu'ya olan güvenini yitirmiş durumda. Kongre'deki bazı Demokratlar, İsrail'e yapılan askeri yardımların şartlara bağlanmasını tartışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'de Netanyahu'nun görevden alınması yönündeki çağrılar, Türkiye'nin Orta Doğu politikası açısından kritik bir dönemeçte. Türkiye, uzun süredir Netanyahu hükümetini Gazze'deki saldırılar nedeniyle sert bir şekilde eleştiriyor ve İsrail'e yönelik ekonomik yaptırımlar uygulamış durumda. Netanyahu'nun gitmesi, Türkiye-İsrail ilişkilerinde bir normalleşme umudu yaratabilir; ancak İsrail'in Filistin politikasında köklü bir değişiklik olmadan bu beklenti sınırlı kalır. Ankara, yeni bir İsrail hükümetiyle diyalog kanallarını açarak bölgesel istikrara katkı sağlayabilir. Ayrıca, Gazze'deki insani krizin çözümü ve iki devletli çözüm için diplomatik çabalar hız kazanabilir. Türkiye, İsrail iç siyasetindeki değişimi yakından izleyerek, Filistin davasındaki kararlı tutumunu sürdürecektir.
