Yemen'in Kızıldeniz kıyısındaki stratejik Moka Limanı, son günlerde Husilerin düzenlediği yoğun füze saldırılarının ardından ticari ve deniz operasyonlarını geçici olarak durdurdu. Liman Müdürü Esad el-Ahmedi, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, limanın son birkaç gün içinde 25'ten fazla füze ile hedef alındığını ve bu saldırıların limanın işleyişini ciddi şekilde aksattığını belirtti. Saldırıların, uluslararası ticaret için hayati öneme sahip olan bu limanı tamamen işlevsiz hale getirmeyi amaçladığını ifade eden el-Ahmedi, güvenlik endişeleri nedeniyle ticari gemilerin uğraklarının durdurulduğunu ve liman çalışanlarının güvenli bölgelere tahliye edildiğini sözlerine ekledi.
Moka Limanı'nın Stratejik Önemi
Moka Limanı, Yemen'in batı kıyısında, Babülmendep Boğazı'na yakın konumuyla Kızıldeniz'in güney girişini kontrol eden kritik bir noktada yer alıyor. Bu boğaz, dünya petrol ticaretinin yaklaşık %10'unun geçtiği, küresel enerji arz güvenliği açısından hayati bir su yolu. Liman, ülkenin gıda ve insani yardım ithalatında da kilit bir role sahip; Yemen nüfusunun büyük bölümü, savaş nedeniyle insani yardıma bağımlı yaşıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Moka üzerinden yapılan ithalat, ülkenin temel ihtiyaçlarının karşılanmasında belirleyici. Limanın kapatılması, başta kuzeydeki iller olmak üzere milyonlarca Yemenli için gıda, yakıt ve ilaç tedarik zincirlerini tehdit ediyor. Ayrıca bölgedeki yerel tüccarlar ve balıkçılar için geçim kaynağı olan liman, aynı zamanda bölgesel ticaretin de can damarı durumunda.
Husi Saldırıları ve Yemen'de Artan Gerilim
Husiler, 2014'ten bu yana Yemen'in başkenti Sana'yı ve kuzey bölgelerini kontrol ediyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ise uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetini destekliyor. Son yıllarda Yemen'de büyük ölçüde durağanlaşan çatışmalar, son haftalarda yeniden alevlendi. Husiler, özellikle Kızıldeniz'deki ticari gemilere ve liman altyapısına yönelik saldırılarını artırmış durumda. Bu saldırıların, Yemen hükümetini zayıflatmayı ve uluslararası topluma baskı kurmayı amaçladığı değerlendiriliyor. Moka Limanı'nın hedef alınması, Husilerin Kızıldeniz'deki ABD öncülüğündeki deniz görev gücüne meydan okuma çabası olarak da yorumlanıyor. ABD ve Birleşik Krallık savaş gemileri, son aylarda Husilerin saldırılarını püskürtmek için bölgede devriye geziyordu. Ancak bu saldırılar, Kızıldeniz güvenliğinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Uluslararası Denizcilik Örgütü, bölgedeki güvenlik durumunun ticari gemiler için ciddi risk oluşturduğu uyarısında bulunuyor. Moka Limanı'nın kapatılması, aynı zamanda Yemen hükümetinin kontrolündeki bölgelerde yaşayan insanların zaten zor olan yaşam koşullarını daha da ağırlaştıracak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen'deki çatışmaların başından bu yana Yemen'in toprak bütünlüğünün korunması ve siyasi istikrarın sağlanmasını savunuyor. Ankara, Suudi Arabistan'ın başlattığı askeri operasyonu baştan beri eleştirmiş, diplomasiye ağırlık verilmesini istemişti. Moka Limanı'nın kapatılması, Kızıldeniz'deki ticaret güvenliğini de olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor. Türkiye'nin bölgede daha fazla ticari ve askeri angajmana gitmesi beklenebilir; ancak Ankara'nın önceliği, müzakere masasının yeniden kurulması ve insani krizin büyümesinin engellenmesi. Ayrıca, Türkiye'den Kızıldeniz'e uzanan ticari rotaların güvenliği, Türk ihracatı için kritik önemde; bu nedenle Moka'daki gelişmeler Türkiye'nin deniz güvenliği çıkarlarını da ilgilendiriyor.
