UNICEF, Yemen'de tırmanan çatışmalar nedeniyle son üç haftada yaklaşık 71 bin çocuğun evlerini terk etmek zorunda kaldığını bildirdi. Cuma günü yapılan açıklamada, açlık ve yerinden edilmenin çocuklar üzerindeki riskleri artırdığı vurgulandı. UNICEF Yemen Temsilcisi Akhil Iyer, gazetecilere yaptığı açıklamada, ülkedeki insani durumun giderek kötüleştiğini belirtti.
Gelişmenin Arka Planı
Yemen, 2014 yılından bu yana devam eden iç savaş ve dış müdahalelerle harap olmuş durumda. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun İran destekli Husi isyancılara karşı verdiği mücadele, ülkeyi insani bir felakete sürükledi. Birleşmiş Milletler, Yemen'i dünyanın en kötü insani krizlerinden biri olarak tanımlıyor. Çatışmalar özellikle son aylarda yoğunlaşırken, sivil kayıplar ve yerinden edilme vakaları hızla artıyor.
UNICEF'in verilerine göre, yerinden edilen 71 bin çocuk, aileleriyle birlikte güvenli bölgelere kaçmaya çalışıyor. Ancak ülke genelinde güvenli bölge bulmak neredeyse imkansız hale gelmiş durumda. Birçok aile, kamplarda veya açık alanlarda hayatta kalma mücadelesi veriyor. Temiz su, gıda ve tıbbi yardıma erişim giderek zorlaşıyor. UNICEF, çocukların hem fiziksel hem de psikolojik olarak ciddi risk altında olduğunu belirtiyor.
Yemen'deki insani kriz, Kovid-19 salgını ve ekonomik çöküşle daha da derinleşti. Ülke genelinde milyonlarca insan acil yardıma muhtaç durumda. Uluslararası yardım kuruluşları, yetersiz fon ve erişim kısıtlamaları nedeniyle yardımları ulaştırmakta zorlanıyor. UNICEF, çatışan taraflara sivillere ve özellikle çocuklara zarar vermeme çağrısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Yemen'deki çatışma, bölgesel güç dengeleri açısından da kritik bir önem taşıyor. Suudi Arabistan ve İran arasındaki vekalet savaşı, ülkeyi bir yandan da bölgesel istikrarsızlığın merkezine oturtmuş durumda. Husi isyancıların başkent Sana'a ve çevresindeki kontrolü, koalisyon güçlerinin hava saldırılarıyla kırılmaya çalışılıyor. Ancak bu saldırılar sivil altyapıyı da vurarak insani krizi derinleştiriyor.
Uluslararası toplum, Yemen'deki krize kalıcı bir çözüm bulmakta zorlanıyor. BM arabuluculuğunda yürütülen barış görüşmeleri şimdiye kadar somut bir sonuç vermedi. ABD ve Avrupa ülkeleri, Suudi Arabistan'a verdikleri desteği gözden geçirirken, insan hakları örgütleri silah satışlarının durdurulması çağrısı yapıyor. Kriz, küresel mülteci sorununu da besliyor; binlerce Yemenli komşu ülkelere kaçıyor.
UNICEF'in raporu, uluslararası kamuoyunun dikkatini bir kez daha Yemen'e çekmeyi amaçlıyor. Ancak savaşın tarafları üzerinde baskı oluşturmak giderek zorlaşıyor. İnsani yardım kuruluşları, çocukların korunması için acil ateşkes ve insani koridorlar açılması gerektiğini vurguluyor. Aksi halde, önümüzdeki aylarda yerinden edilme ve ölüm vakalarının daha da artması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yemen'deki insani kriz, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve insani diplomasi açısından yakından takip ettiği bir konu. Türkiye, Suudi Arabistan ve İran arasındaki gerilimde denge politikası izlerken, Yemen'e yönelik insani yardımlarda bulunuyor. Ancak çatışmanın uzaması, bölgedeki istikrarsızlığı artırarak Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları üzerinde risk oluşturuyor. Ayrıca, Yemen'den kaynaklanan mülteci akını, Türkiye'nin zaten üstlendiği göç yükünü daha da ağırlaştırabilir. Türkiye, BM çatısı altında siyasi çözüm çağrılarını destekleyerek bölgesel barışa katkı sağlayabilir.
