Yapay zeka destekli sağlık teşhis sistemleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın öncülüğünde hızla hayata geçirilmeye çalışılıyor. Destekçiler, bu teknolojinin ülkenin kronik sağlık sorunlarına çare olacağını savunurken, eleştirmenler yapay zekanın henüz güvenilir teşhis için yeterince olgunlaşmadığı uyarısında bulunuyor. Beyaz Saray, sağlık sektöründeki verimlilik sorunlarına yapay zeka çözümü olarak 'AI Doktor' girişimini duyurdu. Proje kapsamında, hasta şikayetlerini analiz edip ön teşhis koyabilen yapay zeka sistemleri, hastanelerde pilot uygulama olarak kullanılmaya başlandı.
Gelişmenin Arka Planı
Trump yönetimi, sağlık harcamalarının GSYİH'nın %18'ine ulaştığı ABD'de maliyetleri düşürmek için yapay zekayı kilit bir araç olarak görüyor. Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi tarafından hazırlanan rapora göre, yapay zeka destekli teşhis sistemleri sayesinde yılda 200 milyar dolar tasarruf edilmesi hedefleniyor. Ancak Amerikan Tabipler Birliği (AMA), yapay zekanın karmaşık hastalıkları doğru teşhis etme oranının düşük olduğuna dikkat çekiyor. Geçen ay yayımlanan bir çalışma, popüler bir yapay zeka tanı aracının cilt kanserini teşhis etmede yalnızca %73 başarı gösterdiğini ortaya koydu. Uzmanlar, yanlış teşhisin hastalar açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel ve Bölgesel Boyut
ABD'deki bu hamle, küresel sağlık teknolojileri alanında yeni bir rekabeti tetikliyor. Çin, 2023 yılında yapay zeka destekli 50 bin akıllı sağlık istasyonu kurma planını açıklamıştı. Avrupa Birliği ise 'Sağlıkta Yapay Zeka Etik Yönergeleri' ile denetimli bir geçişi teşvik ediyor. Uzmanlar, Trump yönetiminin 'hızlı ama denetimsiz' yaklaşımının sağlık verilerinin gizliliği ve algoritmik önyargı gibi riskleri artırabileceğini belirtiyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) henüz yapay zeka teşhis sistemleri için küresel bir standart belirlemiş değil.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin yapay zeka destekli sağlık teşhis sistemlerine yönelmesi, Türkiye'nin sağlık teknolojileri alanındaki hamleleri için önemli bir emsal oluşturuyor. Türkiye, 2019'dan beri yürüttüğü 'Dijital Hastane' projeleriyle yapay zekanın sağlıkta kullanımına zemin hazırlıyor. Trump yönetiminin bu girişimi, Türk sağlık sektörünün dönüşümünü hızlandırabilir. Aynı zamanda, yapay zeka teşhis araçlarının güvenilirliği ve etik boyutu, Türk düzenleyici kurumları tarafından yakından izlenmeli. Küresel sağlık teknolojileri yarışında Türkiye'nin kendi algoritmalarını geliştirmesi, dışa bağımlılığı azaltarak stratejik özerklik sağlayabilir.
