Wall Street'te ikinci çeyrek bilanço sezonu, yatırımcıların yüksek beklentilerinin şirket karları üzerinde yarattığı baskıyı gözler önüne seriyor. Özellikle teknoloji ve finans sektöründe faaliyet gösteren birçok büyük şirket, analist beklentilerinin üzerinde kar açıklamasına rağmen, hisselerinde sert düşüşlerle karşılaşıyor. Uzmanlar, bu durumun temel nedeninin piyasanın zaten yüksek olan fiyatlamaları ve faiz indirimi beklentilerinin ötelenmesi olduğunu belirtiyor. İkinci çeyrek karları ortalama %10-15 artsa da, bu oran geçen yılın aynı dönemindeki %20'lik artışın gerisinde kalıyor. Özellikle Nvidia, Microsoft ve Alphabet gibi teknoloji devleri, bilançolarını açıkladıkları günlerde %5-8 arasında değer kaybetti. Bu durum, yatırımcıların sadece olumlu bilançoları değil, aynı zamanda şirketlerin gelecek dönem beklentilerini de yakından takip ettiğini gösteriyor.
Bilanço Sezonunda Volatilitenin Arkasındaki Faktörler
ABD borsalarında yaşanan bu çalkantılı dönemin temelinde birçok faktör yatıyor. Öncelikle, pandemi sonrası dönemde merkez bankalarının uyguladığı genişlemeci para politikaları ve düşük faiz ortamı, hisse senetlerinde rekor seviyelere yol açmıştı. Ancak enflasyonla mücadele kapsamında Fed'in faiz oranlarını yüksek tutması ve 2024 yılına yönelik faiz indirimi beklentilerinin sürekli olarak ertelenmesi, yatırımcıların risk iştahını azaltıyor. Özellikle büyüme odaklı teknoloji hisseleri, yüksek faiz ortamında gelecekteki nakit akımlarının bugünkü değerinin düşmesi nedeniyle olumsuz etkileniyor.
İkinci olarak, yapay zeka yatırımlarına rağmen birçok teknoloji şirketinin gelirlerinde beklenen patlamanın yaşanmaması, yatırımcıları endişelendiriyor. Örneğin, Alphabet'in çeyreklik karı %14 artsa da, Google arama gelirlerinin yavaşlaması ve bulut hizmetleri bölümünün beklentilerin hafif altında kalması satış baskısı yarattı. Benzer şekilde, Microsoft'un yapay zeka tabanlı ürünleri Azure'un büyümesi hızlanırken, şirketin genel kar marjlarındaki daralma endişe kaynağı oldu.
Üçüncü olarak, jeopolitik belirsizlikler ve ticaret savaşlarının yeniden alevlenme riski, özellikle Çin'e maruz kalan şirketlerin görünümünü olumsuz etkiliyor. ABD'nin yarı iletken ihracatına yönelik ek kısıtlamaları, Nvidia gibi çip üreticilerinin Çin satışlarını tehdit ediyor. Bu bağlamda, Nvidia'nın bilanço açıklamasının ardından hisselerindeki düşüş, sadece kar rakamlarından değil, aynı zamanda Çin'e yönelik satışlardaki yavaşlamaya ilişkin endişelerden kaynaklandı.
Dördüncü faktör ise, piyasanın aşırı yoğunlaşması. S&P 500 endeksinin son bir yıldaki getirisinin büyük kısmı sadece birkaç teknoloji devinden geldi. Bu yoğunlaşma, bu şirketlerin bilançolarının beklentileri karşılamaması durumunda endeksin genelinde sert düzeltmelere yol açıyor. Analistler, bu durumun portföy çeşitlendirmesinin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu vurguluyor.
Küresel Piyasalara Yansımalar ve Beklentiler
Wall Street'teki bu volatilite, sadece ABD'yle sınırlı kalmayarak küresel piyasalara da yayılıyor. Avrupa ve Asya borsaları, ABD'deki teknoloji hisselerindeki düşüşe bağlı olarak negatif seyrediyor. Özellikle, Japonya'nın Nikkei endeksi ve Güney Kore'nin Kospi endeksi, yarı iletken hisselerindeki satış dalgasından olumsuz etkilendi. Ayrıca gelişen piyasalardan portföy çıkışları hızlanırken, dolar endeksi güçleniyor. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için bu durum, sermaye akımlarında yavaşlama ve döviz kurlarında baskı anlamına geliyor.
Önümüzdeki dönemde, şirketlerin üçüncü çeyrek beklentileri ve Fed'in faiz politikasına ilişkin ipuçları, piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak. Jackson Hole sempozyumu ve Fed Başkanı Powell'ın konuşması, yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor. Ayrıca, ABD başkanlık seçimleri öncesinde politika belirsizliğinin artması, piyasalardaki oynaklığı daha da körükleyebilir. Uzun vadede ise, yapay zeka ve dijital dönüşüm yatırımlarının şirket karlılığına katkısı, hisse performansının ana belirleyicisi olmaya devam edecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Wall Street'teki bu oynaklık, Türkiye ekonomisi açısından öncelikle sermaye akımları kanalından hissediliyor. Küresel risk iştahındaki azalma, gelişmekte olan piyasalardan fon çıkışlarını hızlandırarak TL üzerinde baskı oluşturabilir. Ayrıca, ABD'deki teknoloji hisselerindeki düşüş, Borsa İstanbul'da işlem gören teknoloji ve yarı iletken şirketlerini dolaylı yoldan etkileyebilir. Özellikle Aselsan, Karel gibi savunma ve teknoloji şirketleri, küresel teknoloji hisselerindeki fiyatlama eğilimlerinden kısa vadede etkilenebilir. Bununla birlikte, yurtiçi talebin güçlü seyretmesi, Türkiye'deki bazı şirketlerin dış piyasalardaki dalgalanmalara karşı nispeten daha dirençli olmasını sağlayabilir. Uzun vadede ise, yapay zeka ve dijital dönüşüm alanındaki yerli yatırımların hızlanması, Türkiye'nin teknoloji sektöründeki kırılganlığını azaltabilir.
