Venezuela hükümeti, 18 Mart Salı günü ülkenin kuzeyinde meydana gelen 7.3 büyüklüğündeki depremin ardından yürütülen kurtarma çalışmalarının üçüncü gününde olduğunu açıkladı. Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun sağlık sorunları nedeniyle görevi geçici olarak devrettiği Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez yönetimindeki ülkede, resmi verilere göre en az 2.295 kişi hayatını kaybetti, 11.346 kişi yaralandı. Depremin merkez üssü, başkent Caracas’ın yaklaşık 150 kilometre kuzeybatısındaki Falcon eyaleti olarak belirlenirken, bölgede artçı sarsıntılar devam ediyor. Enkaz altında kalanlara ulaşmak için ulusal muhafızlar ve gönüllü ekipler seferber olurken, hastanelerdeki yoğunluk ciddi bir sağlık krizine işaret ediyor. Özellikle kırsal bölgelerde arama kurtarma ekiplerine henüz ulaşılamayan köyler olduğu belirtiliyor.
Siyasi kriz gölgesinde yardım çabaları
Depremin ardından geçici yönetimin afet müdahale kapasitesi tartışma konusu oldu. Başkan Yardımcısı Rodriguez, ulusal televizyonda yaptığı konuşmada “Tüm kaynaklarımızı seferber ettik, herkesin yardımına ihtiyacımız var” dedi. Ancak muhalefet lideri Juan Guaido, hükümeti “yetersiz ve ihmalkar” olmakla suçladı. Guaido, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada “Venezuela halkı yıllardır kötü yönetim yüzünden acı çekiyor, şimdi de doğal afet karşısında çaresiz bırakılıyor” ifadelerini kullandı. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC), Venezuela’ya acil yardım gönderdiğini duyururken, Birleşmiş Milletler’den de insani yardım çağrısı yapıldı. Deprem bölgesinde hasar tespit çalışmaları sürerken, 200’den fazla binanın yıkıldığı veya ağır hasar gördüğü belirtiliyor. Özellikle Caracas’ta bazı hastanelerin de hasar aldığı ve yatak kapasitesinin kritik seviyeye düştüğü ifade ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Venezuela’daki deprem, ülkenin zaten kırılgan olan ekonomik ve siyasi durumunu daha da derinleştirdi. Petrol ihracatına bağımlı ekonomi, uzun süredir devam eden yaptırımlar ve düşük üretimle mücadele ediyor. Depremin, petrol altyapısına verdiği zarar henüz net olarak bilinmezken, petrol fiyatlarında küçük çaplı dalgalanmalar gözlemlendi. ABD, yardım teklifinde bulunurken, Rusya ve Çin’den de destek sinyalleri geldi. Latin Amerika ülkeleri arasında dayanışma mesajları yayımlanırken, Kolombiya sınır ötesi yardım için ekip göndermeye hazır olduğunu duyurdu. Bölgedeki istikrarsızlık, özellikle göç hareketleri açısından endişe yaratıyor. Daha önce ekonomik kriz nedeniyle 6 milyondan fazla Venezuelalının ülkeyi terk ettiği biliniyor; deprem, yeni bir göç dalgasını tetikleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Venezuela ile son yıllarda ekonomik ve diplomatik ilişkilerini geliştirmiş, özellikle madencilik ve inşaat alanında iş birliği yapmıştı. Depremin ardından Türkiye’nin bölgedeki şirketlerinin ve vatandaşlarının durumu henüz net değil. Afet, Türkiye’nin uluslararası yardım mekanizmalarını harekete geçirmesi için bir fırsat sunarken, aynı zamanda iki ülke arasındaki ilişkilerin sınandığı bir dönem olabilir. Öte yandan, Venezuela’daki siyasi kriz ve insani durum, küresel enerji piyasalarında belirsizlik yaratabilir; bu da Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeleri dolaylı olarak etkileyebilir.
