Venezuela'nın La Guaira eyaletinde geçen hafta meydana gelen şiddetli depremin ardından başlatılan arama-kurtarma çalışmaları, ülke genelinde yaşanan akut yakıt kıtlığı nedeniyle sekteye uğradı. Depremin en çok hasara yol açtığı bölgelerde iş makineleri ve vinçler yakıt bulamadığı için enkaz kaldırma faaliyetleri durdu. Yetkililer, saatlerdir hareketsiz bekleyen ekipmanların acilen yakıtla beslenmesi gerektiğini ancak lojistik zincirin çöktüğünü belirtti. Özellikler La Guaira sahili boyunca yüzlerce binanın yıkıldığı bölgelerde enkaz altında kalanların sayısının resmi rakamların çok üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Kronik Yakıt Sorunu Kurtarma Çalışmalarını Felç Etti
Venezuela, dünyanın en büyük ham petrol rezervlerine sahip olmasına rağmen rafineri kapasitesinin yetersizliği ve uluslararası yaptırımlar nedeniyle uzun süredir ciddi bir yakıt kriziyle boğuşuyor. Devlet petrol şirketi PDVSA'nın altyapısının yıllardır yeterli yatırım alamaması, ülkeyi ithal benzine bağımlı hale getirdi. Deprem sonrası artan talep karşısında mevcut stoklar tükenirken, yeni sevkiyatların ülkeye ulaşması günler alabilir. Kurtarma ekipleri, enkaz altındaki canlılara ulaşmak için ellerinde sadece kürek ve kazma gibi basit aletlerle çalışmak zorunda kalıyor. Bu durum, hayat kurtarma şansını her geçen saat azaltıyor. Yerel kaynaklar, çalışmaların tam kapasiteye ulaşması için en az 50 bin litre yakıta ihtiyaç olduğunu ancak mevcut stokların bunun ancak yüzde 10'una karşılık geldiğini bildiriyor.
Uluslararası Yardım Çağrıları ve Bölgesel Etkiler
Venezuela hükümeti, komşu ülkelerden ve uluslararası kuruluşlardan yakıt, jeneratör ve sahra hastanesi gibi acil yardım malzemeleri talep etti. Küba, Rusya ve Çin'den destek sözü gelirken, ABD'nin geçici olarak yaptırımları hafifletmesi bekleniyor. Ancak yardımların hızlı ulaşmasının önündeki engellerden biri, ülkedeki liman ve havaalanlarının depremden hasar görmüş olması. Karayipler bölgesinde sık sık deprem yaşansa da, Venezuela'nın hazırlıksız yakalanması altyapı kırılganlığını bir kez daha gözler önüne serdi. Uzmanlar, bu felaketin ülkenin ekonomik çöküşünün insani boyutunu daha da derinleştireceği uyarısında bulunuyor. Birleşmiş Milletler, bölgedeki diğer ülkelere de sıçrayabilecek bir insani kriz ihtimaline karşı acil durum planı hazırlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Venezuela'daki bu insani kriz, Türkiye'nin Latin Amerika'da artan diplomatik ve ekonomik angajmanı açısından dikkatle izlenmelidir. Türkiye, son yıllarda Venezuela ile ticari ilişkilerini geliştirmiş, özellikle savunma ve inşaat sektörlerinde iş birlikleri tesis etmiştir. Deprem sonrası yakıt krizinin uzaması, Türk şirketlerinin bölgedeki yatırım kararlarını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin afet yönetimi konusunda edindiği tecrübeyi Venezuela'ya aktarması, iki ülke arasındaki ilişkileri pekiştirebilir. Küresel enerji piyasalarında Venezuela'nın üretim kaybı, petrol fiyatlarında oynaklığa yol açarak Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeleri dolaylı yoldan etkileyebilir.
