Fiji ragbi takımı, daha önce Fransa adına 22 maça çıkan kanat oyuncusu Josua Tuisova Vakatawa'nın milli takım değiştirerek ilk kez Fiji forması giyeceğini duyurdu. 31 yaşındaki oyuncu, Dünya Ragbi’nin 2021'de yürürlüğe koyduğu yeni kurallar sayesinde, doğduğu ülke olan Fiji için oynama hakkı kazandı. Vakatawa’nın bu hamlesi, Pasifik adaları ile Avrupa arasındaki yetenek akışını yeniden gündeme taşıdı. Fiji Ragbi Birliği, oyuncunun uluslararası maç takviminde yer alması için gerekli prosedürleri tamamladı.
Kurallar nasıl değişti?
Dünya Ragbi, 2021'de oyuncuların bir kez milli takım değiştirmesine izin veren bir düzenleme getirdi. Buna göre, bir ülke için A milli takım düzeyinde maça çıkmış bir oyuncu, doğduğu veya ebeveynlerinin doğduğu ülke adına oynama hakkı kazanabiliyor. Vakatawa, 2016-2021 yılları arasında Fransa forması giydi ve 2020'de Fransa'nın Altı Ulus Şampiyonası'nı kazanan kadrosunda yer aldı. Ancak 2021'de sakatlık nedeniyle milli takımdan uzak kaldı ve bu süreçte Fiji için oynama fikri olgunlaştı. Fiji Başbakanı Sitiveni Rabuka, Vakatawa’nın kararını “Pasifik’in kaynaklarını geri kazanması” olarak yorumladı.
Pasifik ragbi ekosistemi
Fiji, dünya ragbi sıralamasında 12. sırada yer almasına rağmen, yıldız oyuncularının çoğu Fransa, İngiltere ve Yeni Zelanda gibi liglerde oynuyor. Bu durum, Fiji'nin milli takımının oyuncu havuzunu daraltıyor. Vakatawa’nın transferi, Fiji'nin 2023 Dünya Kupası'ndaki başarısının ardından (çeyrek final) ivme kazanmasını sağlayabilir. Diğer yandan, Fransa’nın kaybettiği yetenekler, Avrupa’daki Pasifik diasporasının etkisini azaltıyor. Benzer bir durum, Samoa ve Tonga için de geçerli. Dünya Ragbi, bu kural değişikliğiyle küçük ulusların rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, spor diplomasisini dış politika aracı olarak kullanan ülkeler arasında yer alıyor. Vakatawa örneği, milli takım değiştirme kurallarının sporcunun kariyeri kadar ülkeler arası ilişkileri de etkilediğini gösteriyor. Türkiye'nin, özellikle futbol ve basketbol gibi branşlarda, yurt dışında doğmuş Türk kökenli sporcuları milli takıma kazandırma politikası bulunuyor. Bu tür uluslararası düzenlemeler, Türkiye’nin sporcu transfer stratejilerini doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Pasifik adaları ile Türkiye arasında doğrudan bir bağ olmasa da, uluslararası spor federasyonlarının kuralları, küçük ve büyük ülkelerin rekabet dengesini şekillendiriyor. Türkiye’nin, özellikle Afrika ve Orta Asya’daki sporcu kaynaklarını değerlendirirken benzer kuralları takip etmesi önem taşıyor.
