ABD Gazi İşleri Bakanlığı (VA), 11 Eylül 2001 terör saldırılarının 25. yıl dönümünü, ülke genelindeki 144'ten fazla ulusal mezarlıkta düzenlenecek gönüllü etkinliklerle anacak. Bakanlık, 12 Eylül Cumartesi günü gerçekleştirilecek etkinliklerle hem hayatını kaybedenleri onurlandırmayı hem de gazilere ve ailelerine destek olmayı amaçlıyor.
Gönüllülük faaliyetleri ve anma programı
VA'nın ev sahipliğinde düzenlenecek etkinlikler kapsamında gönüllüler, ulusal mezarlıklarda çevre düzenlemesi, mezar taşlarının temizlenmesi, bayrak yerleştirme ve anma törenlerine katılma gibi çeşitli faaliyetlerde bulunacak. Bakanlık, bu yılki anmanın özellikle genç nesillere 11 Eylül'ün anlamını aktarmak ve toplumsal dayanışmayı güçlendirmek açısından önemli olduğunu vurguluyor. Etkinliklere katılmak isteyen gönüllüler, VA'nın resmi internet sitesi üzerinden kayıt yapabilecek.
11 Eylül saldırıları, ABD tarihinde derin izler bırakan ve küresel güvenlik anlayışını dönüştüren bir olay olarak her yıl çeşitli etkinliklerle anılıyor. 2001 yılında El Kaide tarafından gerçekleştirilen saldırılarda New York'taki Dünya Ticaret Merkezi kulelerine ve Pentagon'a yapılan saldırılar sonucu yaklaşık 3 bin kişi hayatını kaybetmişti. Saldırıların ardından ABD, Afganistan ve Irak'ta uzun süreli askeri operasyonlar başlatmış, bu süreçte on binlerce asker hayatını kaybetmiş veya yaralanmıştı. VA, bu askerlerin ve ailelerinin yanında olmayı sürdürüyor.
11 Eylül sonrası dönem ve gazilerin durumu
Saldırıların ardından başlatılan "Teröre Karşı Savaş" kapsamında ABD ordusunda görev yapan askerlerin birçoğu, savaş sonrası travma stres bozukluğu, depresyon ve fiziksel yaralanmalarla mücadele ediyor. VA, bu gazilere yönelik sağlık hizmetleri, rehabilitasyon programları ve maddi yardımlar sunuyor. 25. yıl dönümünde düzenlenen gönüllülük etkinlikleri, aynı zamanda bu hizmetlerin önemine dikkat çekmeyi ve toplumun gazilere olan vefa borcunu bir kez daha hatırlatmayı hedefliyor.
VA yetkilileri, etkinliklerin sadece bir anma değil, aynı zamanda bir farkındalık yaratma çabası olduğunu belirtiyor. Gönüllüler, mezarlıklarda yapacakları çalışmalarla hem şehit askerlerin anısını yaşatacak hem de ailelerine moral verecek. Etkinlikler, pandemi nedeniyle son iki yıldır sınırlı katılımla gerçekleştirilmişti; bu yıl ise daha geniş katılım bekleniyor. VA, tüm Amerikalıları bu anlamlı görevde yer almaya davet ediyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
11 Eylül saldırıları, sadece ABD'yi değil, tüm dünyayı etkileyen jeopolitik sonuçlar doğurdu. Saldırıların ardından birçok ülke terörle mücadele yasalarını sıkılaştırdı, uluslararası istihbarat işbirliği arttı ve hava güvenliği protokolleri yeniden düzenlendi. NATO, tarihinde ilk kez 5. Madde'yi işleterek ABD'ye destek verdi. Afganistan'daki savaş 20 yıl sürdü ve 2021'de ABD'nin çekilmesiyle sona erdi. Bu süreç, Orta Doğu ve Güney Asya'da istikrarsızlığa yol açtı, milyonlarca insan yerinden edildi.
Bugün 11 Eylül, küresel terörle mücadelede bir dönüm noktası olarak anılıyor. Ancak uzmanlar, saldırıların ardından uygulanan politikaların bazı olumsuz sonuçlarına da dikkat çekiyor: artan İslamofobi, gözetim devleti uygulamaları ve sivil özgürlüklerin kısıtlanması gibi konular hâlâ tartışılıyor. VA'nın düzenlediği etkinlikler, bu karmaşık mirası bir yana bırakıp, hayatını kaybedenlere odaklanmayı amaçlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
11 Eylül saldırıları, Türkiye'nin güvenlik algısını derinden etkiledi. Saldırılar sonrası Türkiye, terörle mücadelede hem NATO müttefiki olarak ABD ile işbirliğini güçlendirdi hem de kendi iç güvenlik yasalarını yeniden düzenledi. Ancak bu dönemde Türkiye, PKK ve IŞİD gibi örgütlerle eş zamanlı mücadele etmek zorunda kaldı. ABD'nin Afganistan ve Irak müdahaleleri, bölgesel dengeleri sarstı; Türkiye, bu süreçte sınır güvenliği ve mülteci krizi gibi sorunlarla yüzleşti. Bugün Türkiye, terörle mücadelede uluslararası işbirliğinin önemini vurgularken, 11 Eylül sonrası dönemin derslerini yakından takip ediyor. VA'nın anma etkinlikleri, ABD'nin ulusal hafızasını tazeleme çabası olarak görülse de, Türkiye için bu tür olaylar, küresel terörle mücadelenin ne kadar uzun soluklu olduğunu hatırlatıyor.
