New York’taki İsrail Günü geçit törenine katılan aşırı sağcı İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, üst düzey New Yorklu Demokratların sert tepkisiyle karşılaştı. The Guardian’ın haberine göre, etkinliğe katılan Demokrat milletvekilleri, Smotrich’in varlığını kınadı. Smotrich, bir yılı aşkın süredir ilk kez ABD’ye giden İsrailli yetkililer arasında yer aldı. Olay, ABD-İsrail ilişkilerinde tansiyonu yükseltirken, özellikle Demokrat Parti içindeki İsrail politikasına yönelik bölünmeleri de gözler önüne serdi.
Smotrich’in Geçit Törenine Katılımı ve Tepkiler
New York’ta gerçekleşen İsrail Günü geçit töreni, her yıl binlerce kişinin katılımıyla düzenlenen önemli bir etkinlik. Bu yıl törene katılan İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, aşırı sağcı görüşleriyle tanınıyor. Smotrich’in geçit törenine katılımı, özellikle aralarında Temsilciler Meclisi Üyesi Alexandria Ocasio-Cortez ile senatör Chuck Schumer’in de bulunduğu üst düzey New Yorklu Demokratlar tarafından eleştirildi.
Smotrich, Batı Şeria’daki yasadışı Yahudi yerleşim birimlerinin genişletilmesini savunan ve Filistinlilere yönelik ayrımcı politikaları destekleyen bir isim. Geçmişte Filistinlilerin sürülmesi çağrısında bulunmasıyla da bilinen Smotrich’in ABD’deki bir etkinlikte boy göstermesi, özellikle liberal kesimde büyük rahatsızlık yarattı. Demokratlar, Smotrich’in İsrail hükümetindeki varlığının iki devletli çözümü baltaladığını ve bölgede barışı tehlikeye attığını savunuyor.
Etkinlik, aynı zamanda İsrail’in mevcut hükümetine yönelik ABD’de artan eleştirilerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümetinde aşırı sağcı partilerin yer alması, Washington ile Tel Aviv arasında zaman zaman gerilimlere yol açıyor. Özellikle Smotrich gibi tartışmalı figürlerin uluslararası platformlarda boy göstermesi, ABD’deki Yahudi toplumu içinde de farklı görüşleri beraberinde getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Smotrich’in ABD ziyareti ve geçit törenine katılımı, sadece ABD-İsrail ilişkileri açısından değil, aynı zamanda Ortadoğu’daki dengeler açısından da önem taşıyor. Smotrich’in Batı Şeria’daki yerleşim birimlerini genişletme politikası, uluslararası toplumun büyük ölçüde tepkisini çekiyor. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, bu politikaların uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtiyor. ABD yönetimi ise ikili ilişkileri korumak adına dengeli bir tutum sergilemeye çalışsa da, Demokrat Parti içinden gelen eleştiriler giderek artıyor.
Öte yandan, İsrail’deki aşırı sağcı politikaların Filistin yönetimiyle ilişkileri daha da gerdiği bir dönemde, Smotrich’in New York’taki varlığı, İsrail’in uluslararası imajına zarar verme potansiyeli taşıyor. Geçit törenine katılan diğer İsrailli yetkililerin aksine Smotrich’in protesto edilmesi, Amerikan kamuoyunda İsrail politikalarına yönelik farklı algıları ortaya koyuyor. Bu durum, ABD’deki başkanlık seçimleri öncesinde İsrail yanlısı lobilerin pozisyonunu da etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Smotrich’in New York’ta protesto edilmesi, Türkiye’nin Filistin politikası açısından dolaylı bir öneme sahip. Türkiye, Filistin yanlısı duruşuyla biliniyor ve İsrailli aşırı sağcı figürlerin uluslararası alanda itibar kaybı yaşaması Ankara’nın tezlerini güçlendirebilir. Ancak bu gelişme, Türkiye-İsrail arasındaki son dönemde normalleşme çabalarını doğrudan etkilemeyebilir. Zira iki ülke arasındaki ilişkiler enerji ve ticaret gibi somut alanlarda ilerlerken, Filistin meselesi zaman zaman gerginlik kaynağı olmaya devam ediyor. Türkiye’nin, özellikle Doğu Akdeniz’deki enerji iş birliği çerçevesinde İsrail’le diyaloğu sürdürürken, Filistin yanlısı söylemlerini de koruması muhtemel. Bu bağlamda, Smotrich gibi figürlerin uluslararası alanda yalnızlaşması, Türkiye’nin Filistin davasına verdiği desteğin haklılığını dolaylı olarak teyit eden bir gelişme olarak okunabilir.
