Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (USMCA) geleceğine yönelik müzakerelerde bir sonraki tur, Meksikalı müzakereci bakanın açıklamasına göre önümüzdeki ay başında sanal ortamda gerçekleştirilecek. Meksika Ekonomi Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili, anlaşma konusunda iyimser olmaya çalışırken, ABD Başkanı Donald Trump'ın son haftalarda yaptığı açıklamalar anlaşmanın geleceğine dair belirsizliği artırmış durumda. Trump, özellikle Meksika ve Kanada'ya yönelik gümrük tarifeleri tehdidini sık sık gündeme getirerek ticaret ortaklarını zor durumda bırakıyor. Üç ülke arasında 2026'da gözden geçirilmesi planlanan anlaşma, Trump'ın ilk döneminde imzalanmış ve Kuzey Amerika ticaretinde önemli bir rol oynuyor.
Gelişmenin Arka Planı
USMCA, eski NAFTA'nın yerini alarak 2020'de yürürlüğe girmişti ve üç ülke arasındaki ticaretin temel çerçevesini oluşturuyor. Anlaşma, otomotiv, tarım ve dijital ticaret gibi kritik sektörleri kapsıyor. Ancak Trump, seçim kampanyası sırasında ve sonrasında yaptığı açıklamalarla anlaşmanın kendisi için yetersiz olduğunu ima etmiş, hatta yeniden müzakere edilmesi gerektiğini söylemişti. Meksikalı müzakereci bakan, sanal toplantının üç ülkenin de anlaşma konusunda ciddi olduğunun bir göstergesi olduğunu belirtirken, Trump'ın ticaret dengelerini yeniden şekillendirme arzusu müzakereleri karmaşık hale getiriyor. Uzmanlar, Trump'ın aşırı taleplerinin anlaşmanın yenilenmesini geciktirebileceği konusunda uyarıyor.
Meksika, USMCA'nın devamı konusunda kararlı görünüyor. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, anlaşmanın Kuzey Amerika'nın rekabet gücü için kritik olduğunu vurgularken, Kanada Başbakanı Justin Trudeau da benzer bir tutum sergiliyor. Ancak Trump'ın, özellikle Meksika'dan ABD'ye göç ve uyuşturucu trafiği konularındaki sert tutumu, müzakerelere siyasi bir boyut katıyor. Geçtiğimiz haftalarda Trump, Meksika'ya yönelik %25 gümrük vergisi tehdidini yinelemişti. Bu durum, Meksika ekonomisini doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
USMCA, sadece üç ülke için değil, küresel ticaret dengeleri açısından da önem taşıyor. Anlaşma, dünyanın en büyük serbest ticaret bölgelerinden birini oluşturuyor ve tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılmasında kritik bir rol oynuyor. Trump'ın belirsizlik yaratan politikaları, diğer ülkelerin ABD'ye olan güvenini sarsarken, Çin gibi rakiplerin elini güçlendirebilir. Uzmanlar, ABD'nin geleneksel müttefikleriyle ticari gerilimleri artırmasının, küresel ticaret savaşlarını derinleştirebileceği görüşünde. Ayrıca, anlaşmadaki belirsizlik, otomotiv ve tarım sektörlerindeki yatırım kararlarını olumsuz etkiliyor. Öte yandan, sanal toplantı formatı, müzakerelerin hızlanmasına katkı sağlayabilir. Meksikalı yetkililer, teknik düzeydeki çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını, siyasi iradenin ise en büyük eksiklik olduğunu belirtiyor. Trump'ın seçim takvimi ve popülist söylemleri, anlaşmanın akıbetini belirleyecek ana faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, USMCA müzakerelerinin sonuçlarına doğrudan taraf olmasa da, küresel ticaret sistemindeki dalgalanmalardan etkileniyor. ABD'nin korumacı politikaları, Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerin ihracat pazarlarına erişimini zorlaştırabilir. Ayrıca, Kuzey Amerika'daki tedarik zinciri değişiklikleri, Türkiye'nin Avrupa ve Asya arasındaki konumunu etkileyebilir. ABD'nin serbest ticaret anlaşmalarına şüpheyle yaklaşması, Türkiye'nin ABD ile ticari ilişkilerinde yeni fırsatlar yaratabileceği gibi, mevcut anlaşmaların sorgulanmasına da yol açabilir. Türkiye, bu süreçte çok taraflı ticaret sistemini destekleyen bir pozisyon alarak, kendi ticaret ortaklarıyla ilişkilerini güçlendirmeye çalışacaktır.
