ABD Ticaret Temsilcisi (USTR) Jamieson Greer, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri'nin, Amerika-Meksika-Kanada Anlaşması'nı (USMCA) mevcut haliyle 16 yıl daha yenilemeye hazır olmadığını söyledi. Greer'in bu çıkışı, 2026 yılında gözden geçirilmesi planlanan anlaşmanın geleceğine dair tartışmaları alevlendirdi. Uzmanlar, anlaşmanın sona ermesi durumunda ABD'nin birçok eyaletinde ciddi ekonomik kayıplar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Gelişmenin Arka Planı: USMCA'nın Kaderi Belirsizliğini Koruyor
2020 yılında yürürlüğe giren USMCA, üç Kuzey Amerika ülkesi arasındaki ticaretin temel çerçevesini oluşturuyor. Anlaşmanın 2026'da ortak gözden geçirmeye tabi tutulması ve ardından 16 yıl daha uzatılması öngörülüyordu. Ancak Greer, ABD'nin bu otomatik yenileme mekanizmasına sıcak bakmadığını ifade etti. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamalarda, özellikle otomotiv, çelik ve tarım sektörlerinde anlaşmanın güncellenmesi gerektiği vurgulanıyor. Greer, "Anlaşmayı olduğu gibi kabul etmek zorunda değiliz. Amerikan işçileri ve şirketleri için daha iyi şartlar müzakere edebiliriz" dedi.
Uzmanlar, Greer'in bu sözlerinin, özellikle ABD-Meksika sınırındaki eyaletlerde endişeyle karşılandığını belirtiyor. Teksas, Kaliforniya, Arizona ve Michigan gibi eyaletler, Meksika ve Kanada ile olan ticaret hacminde en büyük paya sahip. Anlaşmanın sona ermesi durumunda, bu eyaletlerdeki ihracatın daralması ve işsizlik oranlarının artması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: ABD Ekonomisi İçin Risk Haritası
Yapılan analizlere göre, USMCA'nın sona ermesi halinde en kırılgan eyaletlerin başında Michigan geliyor. Eyalet, otomotiv sektöründe Kanada ve Meksika ile entegre bir tedarik zincirine sahip. Greer'in açıklamaları, Detroit merkezli otomobil üreticileri için belirsizlik yaratırken, Meksika'daki montaj tesislerinde çalışan yaklaşık 500 bin kişiyi de etkileyebilir. Tarım sektöründe ise Iowa, Nebraska ve Kansas gibi eyaletler, mısır ve soya fasulyesi ihracatında büyük kayıplar yaşayabilir. ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılında ABD'nin Meksika'ya tarım ürünleri ihracatı 28 milyar doları aştı.
Küresel ölçekte ise anlaşmanın yenilenmemesi, ABD'nin ticaret ortaklarıyla olan ilişkilerinde bir güven bunalımına yol açabilir. Kanada ve Meksika, ABD'nin müzakere masasında daha agresif bir tavır takınmasına hazırlıklı olduklarını sinyallerini veriyor. Uzmanlar, bu durumun Asya-Pasifik bölgesindeki ticaret dengelerini de etkileyebileceğini kaydediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
USMCA'nın geleceği belirsizliğini korurken, Türkiye açısından bu gelişme dolaylı da olsa önemli sonuçlar doğurabilir. ABD'nin ticaret anlaşmalarını yeniden müzakere etme konusundaki kararlılığı, Türkiye'nin ABD ile imzalamayı planladığı ticaret anlaşmaları için de bir emsal teşkil edebilir. Özellikle savunma ve tekstil sektörlerinde önemli bir pazar olan ABD, Türk ihracatçılar için kritik öneme sahiptir. Ayrıca, Kuzey Amerika ticaret akışındaki bir daralma, Türkiye'nin bu bölgeye olan ihracatını da etkileyebilir. Öte yandan, küresel tedarik zincirlerindeki dönüşüm, Türkiye'yi üretim üssü olarak öne çıkarabilir. Bu nedenle, gelişmelerin yakından takip edilmesinde fayda var.
