Ukraynalı psikolog Yevheniia Zhuravel, Rusya'nın geniş çaplı işgali sonrasında savaş alanından dönen gazilerin sivil hayata yeniden uyum sağlaması için çalışıyor. Zhuravel, gazilerin sıklıkla kendilerini "gereksiz" ve "uyumsuz" hissettiklerini belirterek, bu kişilerin travma sonrası stres bozukluğu, kaygı ve depresyon gibi zorluklarla mücadele ettiğini vurguluyor.
Savaşın Görünmeyen Yaraları
Rusya'nın 2022'de başlattığı işgal, yüz binlerce Ukraynalı askerin cepheye gitmesine yol açtı. Savaşın fiziksel yaraları kadar psikolojik etkileri de derin. Zhuravel gibi uzmanlar, gazilerin topluma kazandırılması için psikolojik desteğin hayati olduğunu söylüyor.
Zhuravel, danışanlarının savaş sonrası hayatta amaç ve aidiyet duygusunu yitirdiğini belirtiyor. "Çoğu zaman kendilerini gereksiz hissediyorlar, sanki buraya ait değillermiş gibi" diyor. Psikolog, gazilere günlük yaşam becerileri kazandırmanın yanı sıra, travma ile başa çıkma yöntemleri öğretiyor.
Ukrayna hükümeti, gazilerin rehabilitasyonu için çeşitli programlar başlatmış durumda. Ancak savaşın uzaması ve kayıpların artması, mevcut kaynakların yetersiz kalmasına neden oluyor. Sivil toplum kuruluşları da psikolojik destek hizmetleri sunarak bu açığı kapatmaya çalışıyor.
Küresel Boyut ve Benzer Örnekler
Ukrayna'daki durum, savaş gazilerinin rehabilitasyonunun evrensel bir sorun olduğunu gösteriyor. ABD, İngiltere ve diğer ülkelerde de benzer programlar mevcut. Ancak Ukrayna'da savaşın yoğunluğu ve süresi, ihtiyaçları daha da acil hale getiriyor.
Zhuravel'in çalışmaları, savaşın sadece cephede değil, cephe gerisinde de uzun yıllar etkisini sürdüreceğini ortaya koyuyor. Psikolojik destek, gazilerin intihar riskini azaltmada ve aile ilişkilerini onarmada kritik rol oynuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Ukrayna'daki savaşa doğrudan taraf olmasa da, bölgesel istikrar ve insani krizlerden etkileniyor. Ukraynalı gazilerin rehabilitasyonu, Türkiye'nin de karşı karşıya olduğu benzer sorunlara ışık tutuyor. Türkiye, Suriye ve Irak gibi çatışma bölgelerinden dönen gaziler için psikososyal destek programları yürütüyor. Ukrayna'daki deneyimler, Türkiye'nin bu alandaki politikalarına katkı sağlayabilir. Ayrıca, savaşın uzaması ve mülteci akını, Türkiye'nin insani yardım ve güvenlik dengelerini de etkiliyor.
