Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (UCM) görevli genç bir kadın avukat, Perşembe günü CNN'e verdiği röportajda, savcı Karim Khan ile ilgili cinsel saldırı iddialarını yineleyerek kamuoyu önüne ilk kez çıktı. Lahey merkezli mahkemede çalışan avukat, Khan'ın kendisiyle rızası dışında cinsel temasta bulunduğunu öne sürdü. Bu iddialar, uluslararası adalet mekanizmasının en üst düzey isimlerinden birini hedef alması nedeniyle geniş yankı uyandırdı. Khan, daha önce yaptığı açıklamada tüm suçlamaları reddetmiş ve sürecin mahkemenin iç denetim mekanizmaları tarafından ele alınması gerektiğini belirtmişti. Olay, UCM'nin itibarını ve çalışma ortamını sorgulatan bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
İddiaların arka planı ve gelişmeler
UCM'de çalışan ve kimliği gizli tutulan avukat, Temmuz ayı başında yaptığı ilk şikayette, Savcı Karim Khan'ın kendisine karşı istenmeyen cinsel yaklaşımlarda bulunduğunu ve bu durumun iş yerinde psikolojik baskıya yol açtığını iddia etmişti. Perşembe günkü CNN röportajında ise iddialarını daha detaylı bir şekilde kamuoyuna aktardı. Avukat, olayın birden fazla kez tekrarlandığını ve Khan'ın konumunu kullanarak kendisini taciz ettiğini söyledi. UCM yönetimi, iddiaların ciddiyetini vurgulayarak konunun mahkemenin Etik Kurulu ve bağımsız bir soruşturma komisyonu tarafından incelendiğini duyurdu. Khan ise avukatı aracılığıyla yaptığı açıklamada, "Bu iddialar tamamen asılsızdır ve benimle ilgili herhangi bir uygunsuz davranış söz konusu olmamıştır" ifadelerini kullandı. Khan, daha önce de benzer bir suçlamayla karşı karşıya kalmış ancak bu iddia kanıtlanamamıştı. UCM, 2002'de kurulmasından bu yana en ciddi cinsel taciz ve saldırı iddialarından biriyle karşı karşıya bulunuyor. Mahkeme içinde kadın çalışanların maruz kaldığı ayrımcılık ve taciz konusunda daha önce de raporlar yayımlanmıştı. Bu vakada, iddiaların üst düzey bir isme yönelik olması, mahkemenin kurumsal yapısının sorgulanmasına neden oldu.
Bölgesel ve küresel boyut
UCM, özellikle Afrika ve Asya'daki savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçları yargılamasıyla biliniyor. Savcı Karim Khan, 2021'de göreve başladığından bu yana Myanmar'daki Rohingya soykırımı, Afganistan'daki savaş suçları ve Ukrayna'daki işgal gibi kritik dosyaları yürütüyor. Khan'ın hedef alındığı bu iddialar, uluslararası ceza hukukunun güvenilirliğini zedeleme potansiyeli taşıyor. Özellikle Khan'ın aktif olarak takip ettiği vakalarda, bu iddiaların savunma avukatları tarafından kullanılabileceği ve yargılamaların siyasallaşmasına yol açabileceği endişeleri var. Öte yandan, cinsel taciz iddialarının yargı süreçlerini etkilememesi için UCM'nin hızlı ve şeffaf bir soruşturma yürütmesi bekleniyor. Bu olay, uluslararası kuruluşlarda kadın çalışanların karşılaştığı sorunları yeniden gündeme taşırken, benzer iddiaların BM ve diğer kurumlarda da yaşandığı hatırlatılıyor. UCM'nin bu krizden nasıl çıkacağı, kurumun itibarı ve gelecekteki çalışmaları açısından belirleyici olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, UCM'ye taraf olmamakla birlikte, uluslararası ceza hukuku süreçlerini yakından takip etmektedir. Khan'ın yürüttüğü dosyalardan biri olan Myanmar'daki Rohingya soykırımı soruşturması, Türkiye'nin insani yardım ve diplomatik girişimlerde bulunduğu bir bölgeyi ilgilendirmektedir. Bu nedenle, Khan'ın güvenilirliğine yönelik iddialar, Türkiye'nin takip ettiği dosyanın geleceği açısından önem taşıyabilir. Ayrıca, uluslararası yargı kurumlarına olan güvenin sarsılması, Türkiye'nin de dahil olduğu küresel adalet arayışlarını olumsuz etkileyebilir. Ancak iddiaların doğruluğu kanıtlanana kadar, bu gelişmeyi ihtiyatla karşılamak ve UCM'nin iç işleyişindeki bir sorun olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır.
