Hindistan'ın doğusundaki Odisha eyaletine bağlı Puri kentinde düzenlenen geleneksel Rath Yatra (Araba Festivali) sırasında meydana gelen izdihamda 1 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Yerel yönetim yetkililerinin verdiği bilgiye göre, on binlerce kişinin katıldığı dini tören sırasında kalabalığın kontrolsüz hareketi sonucu yaşanan faciada, olay yerinde bulunan bir kişi yaşamını yitirirken, 10'dan fazla kişinin hastaneye kaldırıldığı bildirildi. Yetkililer, ölü sayısının artma ihtimaline karşı sağlık ekiplerinin teyakkuza geçirildiğini açıkladı.
Festivalde yaşanan izdihamın ayrıntıları
Rath Yatra, Hinduizm'in en önemli festivallerinden biri olarak kabul ediliyor ve her yıl temmuz ayında Puri'deki Jagannath Tapınağı'nda düzenleniyor. Festival kapsamında, tanrı Jagannath (Vishnu'nun bir avatarı), ağabeyi Balabhadra ve kız kardeşi Subhadra'nın devasa ahşap arabalarla sokaklarda gezdirilmesi geleneği bulunuyor. Bu yılki etkinliğe, ülkenin dört bir yanından gelen tahminen 500 bin kişinin katıldığı belirtildi. İzdiham, arabaların hareket etmeye başladığı sırada, binlerce kişinin aynı anda ilerlemeye çalışmasıyla meydana geldi. Görgü tanıkları, kalabalığın bir anda sıkıştığını ve insanların birbirlerinin üzerine yığıldığını ifade etti. Olay yerine sevk edilen ambulanslar, yaralıları hızla hastanelere taşırken, polis ekipleri kalabalığı dağıtmak için güçlük çekti. Odisha Başbakanı Mohan Charan Majhi, yaşananlardan duyduğu üzüntüyü dile getirerek, yaralıların tedavisi için tüm imkanların seferber edildiğini duyurdu.
Hindistan'da dini festivaller sırasında yaşanan izdihamlar, altyapı yetersizliği ve kalabalık yönetimindeki zafiyetler nedeniyle sık sık gündeme geliyor. 2013 yılında yine aynı festivalde 3 kişinin öldüğü, 30'dan fazla kişinin yaralandığı bir olay yaşanmıştı. En büyük felaketlerden biri ise 2008 yılında Rajasthan eyaletindeki Chamunda Devi tapınağında meydana gelmiş, 200'den fazla kişi hayatını kaybetmişti. Uzmanlar, bu tür etkinliklerde güvenlik önlemlerinin artırılması ve kalabalığın kontrol altında tutulması için daha etkili planlamalar yapılması gerektiğini vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Rath Yatra festivali, yalnızca Hindistan'da değil, dünya genelinde Hindu diasporasının yoğun olduğu ülkelerde de kutlanıyor. Özellikle Nepal, Bangladeş, Sri Lanka ve Güneydoğu Asya ülkelerinde büyük kalabalıkların katılımıyla gerçekleştirilen etkinlikler, zaman zaman benzer facialara sahne olabiliyor. Hindistan'da yaşanan bu son olay, büyük çaplı dini toplantılarda güvenlik protokollerinin ne denli kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Hindu toplumu için derin dini anlam taşıyan bu festival, aynı zamanda turizm açısından da önemli bir çekim merkezi konumunda. Her yıl milyonlarca yerli ve yabancı turist, Jagannath Tapınağı'nı ziyaret ediyor. Turizm gelirleri, Odisha eyaleti ekonomisinde kayda değer bir yer tutarken, bu tür kazaların sektöre olumsuz yansımasından endişe ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, doğrudan Türkiye'yi etkilemese de, büyük kalabalıkların bir araya geldiği etkinliklerdeki güvenlik zafiyetlerinin küresel bir sorun olduğunu göstermektedir. Türkiye'de de özellikle hac ve umre ziyaretleri, futbol maçları, mitingler gibi kitlesel organizasyonlarda benzer riskler bulunmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı ve yerel yönetimler, bu tür olaylardan ders çıkararak kalabalık yönetimi ve acil durum planlarını gözden geçirmelidir. Ayrıca, Hindistan'ın dini turizm potansiyeli ve bu alandaki deneyimi, Türkiye'nin de turizm sektöründe benzer önlemleri alması açısından önemli bir referans niteliğindedir.
