Türkiye ile Suudi Arabistan arasında geliştirilen yeni ticaret koridoru, İsrail'de ciddi endişelere yol açtı. İsrail basınında yer alan haberlere göre, İstanbul-Cidde hattını kapsayan bu girişim, İsrail'in Doğu Akdeniz ve Basra Körfezi arasında kurmayı planladığı ekonomik entegrasyon projelerini tehdit ediyor. Koridorun, Türkiye'nin lojistik üssü olarak güçlenmesine ve Suudi Arabistan'ın ithalatında İsrail'e alternatif bir rota sunmasına yol açması bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki ticari ilişkiler, son iki yılda belirgin bir ivme kazandı. İki ülke arasındaki siyasi gerilimin azalmasıyla birlikte, ekonomik iş birliği anlaşmaları hız kazandı. 2023 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Suudi Arabistan ziyareti sırasında imzalanan çok sayıda anlaşma, ticaret hacminin artırılmasını hedefliyordu.
Şimdi ise, bu anlaşmaların somut bir adımı olarak değerlendirilen ticaret koridoru projesi gündemde. Proje kapsamında, Türk limanlarından Suudi Arabistan'a doğrudan bir deniz yolu hattı kurulması planlanıyor. Bu hat, Türk ürünlerinin Suudi pazarına daha hızlı ve düşük maliyetle ulaşmasını sağlayacak. Aynı zamanda Suudi ihracatının da Türkiye üzerinden Avrupa ve Orta Asya'ya açılmasına olanak tanıyacak.
İsrail basını, bu koridorun özellikle İsrail'in Akdeniz limanlarını bypass edeceğine dikkat çekiyor. İsrail, uzun süredir Hint Okyanusu'ndan Akdeniz'e uzanan bir ticaret koridoru projesi üzerinde çalışıyor. Bu proje, İsrail, Hindistan, BAE ve Suudi Arabistan'ın dahil olduğu bir koalisyon tarafından destekleniyor. Ancak Türkiye-Suudi Arabistan koridoru, bu planın önünde bir engel olarak görülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ticaret koridorları, modern jeopolitiğin en önemli araçlarından biri haline geldi. Ülkeler, enerji ve ticaret hatlarını çeşitlendirerek ekonomik bağımlılıklarını azaltmayı ve stratejik avantaj elde etmeyi hedefliyor. Türkiye, Asya ile Avrupa arasında bir köprü konumuyla bu alanda önemli bir oyuncu.
Suudi Arabistan ise Vizyon 2030 çerçevesinde ekonomisini petrol dışı sektörlerle çeşitlendirmeye çalışıyor. Türkiye ile iş birliği, bu vizyonun bir parçası olarak değerlendiriliyor. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025 yılına kadar 10 milyar dolara ulaşması hedefleniyor.
İsrail'in endişesi ise bu koridorun, kendisini bölgesel ticaretten dışlayabileceği yönünde. İsrailli yetkililer, Türkiye-Suudi Arabistan koridorunun, İsrail'in Arap ülkeleriyle normalleşme çabalarını da baltalayabileceğini düşünüyor. Özellikle İbrahim Anlaşmaları çerçevesinde BAE ve Bahreyn ile kurulan ekonomik bağların, bu yeni koridor karşısında zayıflayabileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel ekonomik entegrasyon çabaları açısından olumlu bir adım olarak öne çıkıyor. Türkiye, Doğu Akdeniz'de enerji ve ticaret merkezi olma hedefini sürdürürken, Suudi Arabistan gibi bölgesel bir güçle ticari iş birliğini derinleştirmek, Ankara'nın diplomatik ağırlığını artıran bir faktör. Ayrıca, İsrail'in tepkisi, Türkiye'nin bu girişiminin stratejik bir etki yarattığını gösteriyor. Ancak projenin hayata geçmesi, lojistik altyapı ve finansman gibi pratik zorlukları da beraberinde getiriyor. Türkiye'nin, mevcut ekonomik darboğazda büyük ölçekli bir ticaret koridoru projesini finanse etme kapasitesi ise soru işareti.
