Türkiye, İsrail'in Ermeni 'soykırımı' kararını Gazze'de işlediği savaş suçlarını örtbas etmek için kullandığını açıkladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, İsrail'in bu kararıyla uluslararası kamuoyunun dikkatini Filistin topraklarındaki insanlık dramından uzaklaştırmaya çalıştığını vurguladı. İsrail parlamentosunun Ermeni 'soykırımı'nı tanıyan kararı, bölgede yeni bir diplomatik krize yol açarken, Türkiye kararın samimiyetsizliğine dikkat çekerek, İsrail'in Filistin politikasındaki çifte standardını eleştirdi.
Gelişmenin arka planı
İsrail parlamentosu Knesset, 1 Şubat 2025 tarihinde Ermeni 'soykırımı'nı tanıyan bir karar tasarısını kabul etti. Karar, 1915 olaylarını 'soykırım' olarak nitelendirirken, İsrail'in bu konudaki uzun süreli çekimser tavrına son verdi. Ancak karar, özellikle Türkiye ve Azerbaycan tarafından sert tepkiyle karşılandı. Ankara, kararın İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları sırasında işlediği iddia edilen savaş suçlarını gölgelemek amacıyla alındığını savunuyor. Türk yetkililer, İsrail'in bu hamlesini 'ikiyüzlülük' olarak nitelendirirken, gerçek soykırımın Gazze'de yaşandığını belirtiyor.
Karar, İsrail'deki Ermeni diasporasının yıllardır sürdürdüğü lobi faaliyetlerinin bir sonucu olarak görülse de, zamanlaması dikkat çekici. İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıları sonucu binlerce Filistinlinin hayatını kaybettiği ve bölgenin büyük bir yıkıma uğradığı bir dönemde alınan karar, uluslararası toplumda tartışma yarattı. Türkiye, İsrail'in bu adımının Filistin'deki insan hakları ihlallerinden dikkati dağıtmak için atıldığını iddia ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ermeni 'soykırımı'nın tanınması, uzun yıllardır uluslararası ilişkilerde hassas bir konu olarak duruyor. Birçok ülke, 1915 olaylarını soykırım olarak tanırken, Türkiye bu nitelemeyi reddediyor ve olayların her iki taraftan da kayıplara yol açan trajik bir dönem olduğunu savunuyor. İsrail'in bu kararı, özellikle Azerbaycan ile ilişkilerini etkileyebilir. Azerbaycan, İsrail ile yakın askeri ve ekonomik bağlara sahipken, Ermeni meselesi iki ülke arasında hassas bir denge unsuru. Ayrıca karar, İsrail-Türkiye ilişkilerinde yeni bir gerginlik yaratabilir. Türkiye, son yıllarda İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabası içindeyken, bu kararın iki ülke arasındaki diyaloğu olumsuz etkilemesi bekleniyor. Küresel düzeyde ise karar, Ermeni diasporasının soykırımın tanınması yönündeki çabalarına ivme kazandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin 1915 olaylarına ilişkin tutarlı duruşu ve Filistin meselesindeki hassasiyetiyle örtüşüyor. Türkiye, İsrail'in kararını iç siyasette meşruiyet krizi yaşayan Netanyahu hükümetinin dikkat dağıtma taktiği olarak yorumluyor. Ankara, bu kararın Türkiye-İsrail ilişkilerine zarar vereceğini ve bölgesel iş birliği olanaklarını zora sokacağını düşünüyor. Ayrıca Türkiye, Azerbaycan ile koordinasyon içinde hareket ederek, kararın uluslararası alanda yarattığı etkiyi dengelemeye çalışacak. Bu süreçte Türkiye'nin diplomatik çabaları, hem tarihsel gerçeklerin çarpıtılmasına karşı durmayı hem de Filistin davasına verdiği desteği sürdürmeyi amaçlıyor.
