Gazze’de ateşkes için yürütülen müzakereler, ABD’nin tünel haritaları ve kişisel silahların teslim edilmesi yönündeki talepleri nedeniyle kritik bir aşamada tıkanma noktasına geldi. ABD’nin Ortadoğu özel temsilcisi, Hamas ve İsrail arasındaki dolaylı görüşmelerde, Gazze’deki yeraltı tünellerinin tam haritası ile sivil silahların toplanmasını şart koşarken, taraflar arasındaki güvensizlik süreci çıkmaza soktu. Mısır ve Katar arabuluculuğundaki görüşmelerde son iki haftada kaydedilen ilerleme, bu yeni taleplerle durma noktasına geldi.
ABD’nin yeni şartları müzakereleri zorluyor
Kaynaklara göre ABD, ateşkes anlaşmasının kalıcı olması için Hamas’ın elindeki tünellerin kapsamlı bir haritasını talep ediyor. Ayrıca Gazze’deki silahlı grupların elindeki kişisel silahların uluslararası gözetim altında toplanması isteniyor. Hamas heyeti, bu taleplerin işgal koşullarını kalıcı hale getireceğini savunarak reddederken, İsrail tarafı ise güvenlik gerekçesiyle bu şartların yerine getirilmesinde ısrarcı. Mısırlı arabulucular, her iki tarafı da uzlaşmaya zorlamak için yoğun çaba harcıyor ancak şu ana kadar somut bir ilerleme kaydedilemedi.
Uzmanlar, ABD’nin taleplerinin sadece güvenlik değil, aynı zamanda siyasi bir hamle olduğunu belirtiyor. Özellikle tünel haritalarının teslimi, Hamas’ın askeri kapasitesinin tamamen deşifre edilmesi anlamına geliyor. Kişisel silahların toplanması ise Gazze’de Hamas’ın kontrolünü zayıflatacak bir adım olarak görülüyor. İsrail ise bu şartları daha önceki anlaşmalarda da gündeme getirmiş ancak Hamas’ın direnişiyle karşılaşmıştı.
Bölgesel ve uluslararası boyut
Bu gelişme, sadece Gazze’deki ateşkes sürecini değil, bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. Mısır, Ürdün ve Katar gibi arabulucu ülkeler, sürecin çökmesi halinde bölgede yeni bir çatışma dalgasının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle Ramazan ayı öncesinde tansiyonun düşürülmesi beklenirken, bu tıkanma İsrail-Filistin çatışmasının yeniden alevlenmesine yol açabilir. ABD’nin taleplerinin arkasında, Gazze’nin yeniden inşası sürecinde Hamas’ın etkisini sınırlama hedefi olduğu da konuşuluyor.
Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, tarafları itidale çağırırken, ateşkesin kalıcı olması için daha kapsayıcı bir yaklaşım gerektiğini vurguluyor. Ancak şu an için ABD’nin tutumu, müzakerelerin en büyük engeli olarak öne çıkıyor. Filistin yönetimi de sürece dahil edilmezse, anlaşmanın meşruiyetinin sorgulanacağı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gazze müzakerelerindeki bu tıkanma, Türkiye’nin bölgedeki diplomatik etkisini doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, Hamas’la ilişkileri ve Filistin davasına verdiği destekle biliniyor. ABD’nin tünel haritaları ve silah teslimi talepleri, Türkiye’nin arabuluculuk rolünü zorlaştırabilir. Ankara, daha önce Katar’la birlikte ateşkes için yoğun çaba harcamıştı. Bu gelişme, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki enerji ve güvenlik politikalarını da etkileyebilir; zira istikrarsız bir Gazze, bölgesel dengeleri altüst edebilir. Türkiye’nin, Filistinli gruplar arasında birliği sağlama çabaları da bu süreçte test ediliyor.
