Donald Trump'ın siyasi kariyeri boyunca sergilediği 'ters Midas dokunuşu', yani dokunduğu her şeyi altına değil başarısızlığa dönüştürme yeteneği, son olarak ABD milli basketbol takımının beklenmedik yenilgisiyle gündeme geldi. Holly Baxter'in analizine göre, Trump'ın hem iş hayatındaki girişimleri hem de politika kararları, Amerika'yı küresel sahnede zor durumda bırakan 'kendi kalesine atılan goller' olarak sıralanıyor. New York Knicks'in kötü yönetiminden Belçika'ya karşı alınan utanç verici Dünya Kupası mağlubiyetine kadar uzanan bu başarısızlık zinciri, Trump'ın yönetim anlayışının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
Trump, iş dünyasında bir dönem medya imparatoru olarak anılsa da, gerçek başarıları sınırlıydı. Casino ve otel işletmeleri sık sık iflas etti; hisse senedi piyasalarında yaptığı yatırımlar çoğu kez değer kaybetti. Siyasi kariyerinde ise vergi indirimleri ve ticaret savaşları gibi politikaları, uzmanlar tarafından uzun vadede ABD ekonomisine zarar verecek adımlar olarak görüldü. Trump'ın en belirgin başarısızlıklarından biri, NBA takımı New York Knicks'i yönetme biçimiydi. 1980'lerde kısa bir süre takımın yönetiminde yer alan Trump, o dönemde yıldız oyuncuları transfer edememiş ve takımı başarısızlığa sürüklemişti. Bu, onun 'ters Midas dokunuşu'nun sembolik bir örneği olarak kaldı.
Holly Baxter, Trump'ın başkanlık döneminde de bu modeli sürdürdüğünü belirtiyor. Örneğin, Kuzey Kore ile yaptığı zirveler somut bir ilerleme sağlamazken, İran nükleer anlaşmasından çekilmesi ve Çin ile başlattığı ticaret savaşı, ABD'nin itibarını ve ekonomik istikrarını zedeledi. Ortadoğu'da atılan adımlar, Filistin-İsrail çatışmasını daha da karmaşık hale getirirken; Afganistan'dan aceleyle çekilme planı, Taliban'ın yeniden iktidara gelmesinin önünü açtı.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın ters Midas dokunuşunun küresel yankıları büyük oldu. Özellikle NATO müttefikleriyle ilişkilerde yaşanan gerilim, transatlantik ittifakını zayıflattı. Almanya gibi ülkeler, savunma harcamalarını artırma baskısıyla karşı karşıya kalırken, ABD'nin uluslararası anlaşmalardan çekilmesi (Paris İklim Anlaşması, Trans-Pasifik Ortaklığı) küresel iş birliğine darbe vurdu. Trump'ın 'America First' politikası, birçok ülkeyi ABD'ye alternatif arayışına itti; Çin ve Rusya, bu boşluktan yararlanarak nüfuz alanlarını genişletti.
Baxter, Trump'ın en büyük 'ters Midas' anının 2020 seçimlerini kaybetmesi ve ardından Kongre baskınını tetikleyen söylemleri olduğunu yazıyor. ABD demokrasisi, bu süreçte ciddi bir sarsıntı geçirdi; ülke içinde kutuplaşma derinleşirken, dışarıda ABD'nin demokratik bir rol model olma iddiası zayıfladı. Trump'ın her dokunduğu şey başarısızlığa uğradıysa da, bu sefer dokunduğu şey Amerika'nın ta kendisiydi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın ters Midas dokunuşu Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, ABD'nin küresel çapta zayıflayan liderliği, Türk dış politikasında fırsatlar ve riskler yaratıyor. Özellikle Suriye'de ABD'nin tutarsız politikaları, Türkiye'nin güvenlik endişelerini artırdı. Diğer yandan Trump döneminde Türkiye'ye yönelik yaptırımlar (S-400 krizi) ve iki ülke arasındaki diplomatik krizler, bu dönemde derinleşti. Biden yönetiminde bu gerilimlerin bir kısmı yumuşasa da, Trump'ın mirası olarak ABD'nin itibar kaybı, Türkiye gibi bölgesel güçlerin daha bağımsız hareket alanı bulmasına yol açtı. Ancak uzun vadede istikrarsız bir ABD, küresel sistemden en çok Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri etkileyebilir.
