ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'nin her iki kanadından da ezici bir çoğunlukla geçen iki partili konut yasasını imzalamaktan son anda vazgeçti. Bu karar, özellikle Demokrat senatör Elizabeth Warren'ın tepkisine yol açtı. Warren, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Trump'ın bu hamlesini "anlaşılmaz" olarak nitelendirdi. "Başkan'ın kafasının içinde neler döndüğünü anlamaya çalışıyorum, ama gerçekten zorlanıyorum" dedi. Tasarı, konut kriziyle mücadele amacı taşıyordu ve hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar tarafından destekleniyordu.
Yasanın içeriği ve Trump'ın itirazları
Söz konusu yasa tasarısı, düşük gelirli aileler için kira yardımını artırmayı ve evsizlikle mücadele programlarını güçlendirmeyi hedefliyordu. Ayrıca, konut kredisi faizlerinde indirim ve konut inşaatına yönelik teşvikler de içeriyordu. Tasarı, Senato'da 86-10, Temsilciler Meclisi'nde ise 348-72 gibi ezici bir çoğunlukla kabul edilmişti. Ancak Trump, Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, tasarının federal harcamaları artıracağı ve ekonomiyi olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle imzalamaktan kaçındı. Uzmanlar, Trump'ın bu kararının, 2020 başkanlık seçimleri öncesinde kendi seçmen tabanına mesaj verme amacı taşıyor olabileceğini belirtiyor. Öte yandan, yasa tasarısına destek veren Cumhuriyetçi senatörler de Trump'ın kararından rahatsızlık duyduklarını ifade etti. Senatör Bob Corker, "Bu yasa, Amerikan halkı için kritik öneme sahip. Başkan'ın neden veto ettiğini anlamak güç" dedi.
Küresel boyut ve piyasalara yansımaları
Trump'ın bu kararı, ABD'de konut sektörü ve inşaat şirketlerinin hisselerinde düşüşe neden oldu. S&P 500 Konut Endeksi, haberin ardından yüzde 1,5 değer kaybetti. Analistler, yasanın yasalaşmamasının özellikle düşük gelirli aileler üzerinde olumsuz etkiler yaratacağını belirtiyor. Ayrıca, bu durum ABD'nin küresel ekonomideki liderlik rolünü de zedeleyebilir. Uluslararası Para Fonu (IMF), gelişmiş ülkelerde konut krizinin büyüme üzerinde risk oluşturduğunu daha önce vurgulamıştı. Trump'ın konut politikalarındaki bu belirsizlik, dünya genelinde konut piyasalarında dalgalanmaya yol açabilir. Avrupa ve Asya borsaları da ABD'deki bu gelişmeye duyarlılık gösterdi. Özellikle Almanya ve İngiltere'de konut inşaatı şirketlerinin hisseleri satış baskısıyla karşılaştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın konut yasasını veto etmesi, doğrudan Türkiye'yi etkilemese de küresel konut piyasalarındaki dalgalanma, Türkiye'deki gayrimenkul sektörüne dolaylı yansıyabilir. ABD kaynaklı belirsizlikler, uluslararası yatırımcıların risk iştahını azaltarak gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, ABD-Çin ticaret savaşları ve küresel ekonomik yavaşlama endişeleriyle birleştiğinde, Türkiye'nin ihracat ve turizm gelirleri üzerinde baskı oluşturabilir. Türkiye'nin kentsel dönüşüm ve sosyal konut projeleri için yabancı finansmana ihtiyaç duyduğu göz önüne alındığında, Trump'ın bu kararı, kısa vadede Türk inşaat ve gayrimenkul sektörleri için ek bir risk unsuru olarak değerlendirilebilir.
