Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, önümüzdeki haftalarda yapılacak kritik parlamento seçimlerinde üçüncü dönemini hedefliyor. Paşinyan, Azerbaycan ile barış anlaşması ve Türkiye ile normalleşme sürecini merkeze alan seçim kampanyasında, sürpriz bir şekilde ABD Başkanı Donald Trump ve Türkiye'den gelen dolaylı desteği arkasına almış durumda. Rusya ile Batı arasındaki jeopolitik rekabetin kızıştığı bir dönemde, Paşinyan'ın Batı yanlısı politikaları ve barış gündemi, ülkenin geleceği açısından belirleyici olacak.
Seçimlerin arka planı: Barış mı, savaş mı?
Paşinyan, 2018'deki kadife devrimle iktidara geldiğinden bu yana Ermenistan'ı bir dönüşüm sürecine soktu. Ancak 2020'deki Dağlık Karabağ savaşındaki yenilgi, hem ülke içindeki siyasi dengeleri hem de Paşinyan'ın popülaritesini ciddi şekilde etkiledi. Savaş sonrası imzalanan ateşkes anlaşması, Ermenistan'ın Karabağ üzerindeki kontrolünü büyük ölçüde kaybetmesine neden oldu. Bu durum, muhalefet tarafından sürekli eleştirilirken, Paşinyan barışın ekonomik kalkınma ve uluslararası izolasyondan kurtulmanın anahtarı olduğunu savunuyor.
Paşinyan'ın seçim vaatleri arasında Azerbaycan ile kapsamlı bir barış anlaşması imzalamak, Türkiye ile sınırın açılması ve diplomatik ilişkilerin yeniden tesisi yer alıyor. Ermenistan Başbakanı, bu adımların ülkeye yabancı yatırım çekeceğini ve ekonomiyi canlandıracağını öne sürüyor. Ancak muhalefet, Paşinyan'ın barış gündemini bir teslimiyet olarak nitelendiriyor ve Karabağ'da daha fazla taviz vermeyeceğini taahhüt eden milliyetçi söylemlerle seçmeni etkilemeye çalışıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Rusya, ABD ve Türkiye'nin rolleri
Ermenistan seçimleri, sadece iç siyaset açısından değil, bölgesel güç dengeleri açısından da kritik öneme sahip. Paşinyan'ın Batı yanlısı tutumu, geleneksel müttefiki Rusya'yı rahatsız ediyor. Moskova, Ermenistan'daki askeri üsleri ve ekonomik bağımlılık sayesinde nüfuzunu korumaya çalışırken, Paşinyan hükümeti son dönemde AB ve ABD ile ilişkileri geliştirme yönünde adımlar attı. Bu durum, Kafkasya'da yeni bir jeopolitik rekabetin fitilini ateşlemiş durumda.
Türkiye ise bu süreçte daha dengeli bir pozisyon izliyor. Ankara, Ermenistan ile normalleşme sürecine destek verirken, aynı zamanda Azerbaycan ile stratejik ittifakını koruyor. Türkiye'nin Paşinyan'ın barış gündemine verdiği dolaylı destek, Kafkasya'da istikrar arayışının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. ABD Başkanı Trump'ın da bölgede Rusya'nın etkisini sınırlama amacıyla Paşinyan'ı desteklemesi, seçimleri uluslararası bir boyuta taşıyor. Uzmanlar, Paşinyan'ın seçimi kazanması halinde Ermenistan'ın Batı bloğuna daha da yakınlaşacağını ve Rusya ile ilişkilerin gerileceğini öngörüyor.
Seçim sonuçları, aynı zamanda İran'ı da yakından ilgilendiriyor. Tahran, Ermenistan ile sınır komşusu olması ve bölgedeki nüfuz mücadelesi nedeniyle gelişmeleri dikkatle takip ediyor. İran, Paşinyan'ın Batı'ya yakınlaşmasının kendisini çevreleme politikalarının bir parçası olduğunu düşünebilir. Bu nedenle Tahran, seçim sonrası oluşacak yeni dengeleri kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmeye çalışabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ermenistan seçimleri, Türkiye için hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor. Paşinyan'ın barış gündemi, Türkiye-Ermenistan sınırının açılması ve diplomatik ilişkilerin normale dönmesi ihtimalini güçlendiriyor. Bu durum, Türkiye'nin Güney Kafkasya'da ekonomik ve ticari nüfuzunu artırmasına, ayrıca bölgesel istikrara katkıda bulunmasına olanak tanıyabilir. Ancak aynı zamanda, Rusya'nın Ermenistan üzerindeki etkisinin azalması, Moskova ile Ankara arasındaki zaten karmaşık olan ilişkilerde yeni gerilimlere yol açabilir. Türkiye, seçim sonrası süreçte Azerbaycan ile koordinasyonu elden bırakmadan, barış sürecini destekleyerek bölgede yapıcı bir rol üstlenebilir. Paşinyan'ın seçimi kazanması halinde, Türkiye'nin Ermenistan ile normalleşme adımlarını somutlaştırması bekleniyor.
