ABD Başkanı Donald Trump, Suriye'nin İsrail'e karşı değil, Lübnan merkezli Hizbullah örgütüne karşı savaşması gerektiğini söyledi. Beyaz Saray'da düzenlenen bir basın toplantısında konuşan Trump, İsrail'in Lübnan'daki askeri operasyonlarından 'memnun olmadığını' belirterek, bölgedeki dengeleri zorlayacak bir çıkış yaptı. Trump, 'Suriye rejimi Hizbullah'la uğraşmalı, İsrail'le değil. Bu şekilde Ortadoğu'da barış sağlanabilir' ifadelerini kullandı. Söz konusu açıklama, Tel Aviv yönetiminin Hizbullah'a yönelik son haftalarda yoğunlaşan hava saldırılarının ardından geldi.
Trump'ın Çıkışının Arka Planı
ABD Başkanı'nın bu sözleri, İsrail ordusunun Suriye sınırına yakın bölgelerde Hizbullah mevzilerini hedef almasıyla başlayan yeni bir gerilim döneminin ortasında dile getirildi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu daha önce yaptığı açıklamada, Hizbullah'ın İran'dan aldığı hassas güdümlü füzelerle İsrail'i tehdit ettiğini ve bu nedenle önleyici operasyonların süreceğini söylemişti. Ancak Trump'ın 'Suriye Hizbullah'la savaşmalı' çıkışı, Washington'ın bölgedeki geleneksel müttefiki İsrail'in politikalarına dolaylı bir eleştiri olarak yorumlandı.
Uzmanlara göre Trump, bir yandan İsrail'in güvenliğini desteklerken, diğer yandan Beşşar Esed rejimiyle doğrudan çatışmaya girmek istemiyor. Özellikle Suriye'nin kuzeyinde Türkiye'nin de dahil olduğu karmaşık bir denklem söz konusu. Trump'ın bu önerisi, aslında Esed rejiminin İran ve Hizbullah'la olan ittifakını zayıflatmayı hedefliyor olabilir.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Trump'ın sözleri, Tahran yönetimini yakından ilgilendiriyor. İran, Suriye'deki varlığını Hizbullah üzerinden sürdürüyor ve bu gruplar aracılığıyla İsrail sınırında tehdit oluşturuyor. ABD Başkanı'nın 'Suriye Hizbullah'la savaşmalı' ifadesi, İran'ın bölgedeki nüfuzunu kırmaya yönelik bir manevra olarak görülebilir. Ancak bunun pratikte uygulanması oldukça zor; çünkü Suriye ordusunun önemli bir kısmı Hizbullah milisleriyle iç içe geçmiş durumda.
Öte yandan, İsrail'den henüz resmi bir yanıt gelmezken, güvenlik kaynakları Trump'ın açıklamasının şaşkınlıkla karşılandığını belirtiyor. İsrail, yıllardır İran destekli grupların Suriye topraklarında yerleşmesini engellemeye çalışıyor. Trump'ın bu çıkışı, İsrail'in askeri özgürlüğünü kısıtlama potansiyeli taşıyor. Bölgedeki diğer aktörlerden Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise Trump'ın İran karşıtı söylemini desteklerken, Hizbullah'ın doğrudan hedef alınmasından yana.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın bu sözleri, Türkiye'nin Suriye politikası açısından dolaylı sonuçlar doğurabilir. Ankara, Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG'ye karşı yürüttüğü operasyonlarla meşgulken, güney sınırında İran ve Hizbullah etkisinin artmasını istemiyor. Bu bağlamda Trump'ın Hizbullah'ı Suriye'nin sorumluluğuna verme girişimi, Ankara'nın da memnuniyetle karşılayabileceği bir yaklaşım olabilir, çünkü bu durum İsrail'in bölgedeki askeri faaliyetlerini azaltabilir. Ancak Türkiye, ABD'nin bölgedeki angajmanlarının dengesiz olduğunu düşünüyor ve Washington'ın bir gün Suriye'den tamamen çekilmesinden endişe ediyor. Ayrıca Trump'ın bu hamlesi, İran'ı daha da agresifleştirebilir ve bu da Türkiye'nin çıkarlarına ters düşebilir. Sonuçta Ankara, gelişmeleri dikkatle izliyor ve Esed rejimiyle normalleşme arayışında yeni bir faktör olarak değerlendiriyor.
