Eski ABD Başkanı Donald Trump, hakkında yazılan ve başkanlık dönemine dair çarpıcı iddialar içeren bir kitaba öfkelenerek, geçtiğimiz Mayıs ayında yapılan fiziksel muayenesi ve bilişsel test performansına ilişkin övgü dolu ifadelerini yeniden gündeme getirdi. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamalarda, söz konusu kitabın kendisini hedef alan 'yanlış ve saldırgan' ifadelerle dolu olduğunu belirterek, sağlık durumunun mükemmel olduğunu ve bilişsel testlerde 'olağanüstü' sonuçlar aldığını savundu. Bu gelişme, eski başkanın kamuoyu önünde sağlık iddialarını tekrarlaması açısından dikkat çekiyor.
Gelişmenin arka planı
Trump'ın bu açıklamaları, eski Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü tarafından kaleme alınan ve başkanlık dönemine dair yeni iddialar içeren bir kitabın yayımlanmasının ardından geldi. Kitapta, Trump'ın başkanlık görevi sırasında yaşadığı sağlık sorunlarına ve bilişsel gerilemeye dair bazı imalarda bulunulduğu iddia ediliyor. Trump, buna karşılık olarak geçtiğimiz Mayıs ayında Walter Reed Ulusal Askeri Tıp Merkezi'nde yapılan rutin fiziksel muayenesinin sonuçlarını hatırlatarak, doktorların kendisini 'mükemmel sağlık durumunda' olarak tanımladığını ifade etti. Ayrıca, 2018 yılında yapılan Montreal Bilişsel Değerlendirme Testi'nde (MoCA) 30 üzerinden 30 puan aldığını, bunun da 'dahi seviyesinde' bir performans olduğunu iddia etti. Trump, daha önce de benzer test sonuçlarına atıfta bulunarak zekası ve sağlığı hakkında övünmüştü.
Kitap yazarı, Trump'ın başkanlık sürecinde önemli bir rol oynayan bir isim olarak biliniyor. Kitapta, Trump'ın karar alma süreçlerinde hızlı ve bazen dengesiz olduğuna dair anekdotlar yer aldığı iddia ediliyor. Trump ise kitabı 'uydurma' ve 'kişisel saldırı' olarak nitelendirirken, kendisine yönelik eleştirileri çürütmek için sağlık testlerine başvuruyor. Eski başkan, daha önce de benzer şekilde, 2020 seçim kampanyası sırasında ve sonrasında sağlık durumunu sıkça gündeme getirmişti.
Bölgesel veya küresel boyut
Trump'ın sağlık durumuyla ilgili bu tartışmalar, yalnızca bir kitap polemiklerinin ötesinde, ABD siyasetindeki derin kutuplaşmayı ve Trump'ın 2024 başkanlık seçimleri için yeniden aday olma ihtimalini yansıtıyor. Eski başkan, parti içindeki rakiplerine ve kamuoyuna hâlâ güçlü ve sağlıklı olduğu mesajını vermeye çalışırken, bu açıklamalar aynı zamanda destekçileri arasında moral yükseltme amacı taşıyor. Öte yandan, Trump'ın bilişsel test sonuçlarını abartılı bir şekilde övmesi, bazı uzmanlar tarafından 'narsisistik eğilimler' ve 'gerçeklikten kopma' olarak yorumlanıyor. MoCA testi, hafıza, dikkat ve yürütücü işlevleri ölçen bir tarama aracıdır; ancak 30 puan almak nadir değildir ve tek başına 'dahi' olarak yorumlanamaz. Bu durum, ABD'de siyasi figürlerin sağlık iddialarının siyasi bir araç haline gelmesinin bir örneği olarak görülüyor. Küresel ölçekte ise, Trump'ın olası bir dönüşü, ABD'nin dış politika ve uluslararası ittifaklardaki duruşunu yeniden şekillendirebilir; bu nedenle sağlık tartışmaları uluslararası kamuoyu tarafından da yakından izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye açısından bu gelişme, ABD siyasetindeki belirsizliklerin devam ettiğine işaret ediyor. Trump'ın yeniden başkan seçilmesi durumunda, ABD-Türkiye ilişkilerinde daha öngörülemez bir dönem yaşanabilir. Trump döneminde Türkiye'ye yönelik bazı yaptırım kararları alınmış, ancak aynı zamanda Ankara ile kişisel düzeyde bir diyalog sürdürülmüştü. Sağlık tartışmaları, Trump'ın adaylık sürecinde zayıf görünmesine neden olabilir, bu da Biden yönetimiyle istikrarlı bir ilişki yürütmek isteyen Türk diplomatik çevrelerinde dikkatle izleniyor. Her halükarda, ABD'deki siyasi istikrar, Türkiye'nin NATO müttefiki olarak güvenlik ve ekonomik çıkarları açısından kritik öneme sahip.
