ABD Başkanı Donald Trump, 12 Haziran 2025’te Beyaz Saray’dan New York Borsası’nın (NYSE) açılış zilini çalarak, kendi adını taşıyan 'Trump hesapları' girişiminin ilk işlem gününü resmen başlattı. Sembolik tören, her Amerikalı çocuğa doğduğunda 1.000 dolar yatırılan devlet destekli bir tasarruf programının başlangıcını işaret ediyor. Trump, bu adımı 'tarihi bir an' olarak nitelendirirken, programın uzun vadede yoksullukla mücadeleye ve sermaye piyasalarına katılımı artırmaya yönelik olduğunu vurguladı. Beyaz Saray’dan yapılan canlı yayında, Başkan’ın NYSE’nin dijital zil sistemini uzaktan etkinleştirmesiyle birlikte piyasalarda işlemler başladı.
Trump hesapları: Yeni bir yatırım modeli
'Trump hesapları' resmi adıyla 'Amerika’nın Gelecek Fonu', 2024 yılında Kongre’den geçen yasanın ardından uygulamaya konuldu. Programa göre, 2025’ten itibaren doğan her ABD vatandaşı çocuğu adına devlet tarafından 1.000 dolar yatırılacak. Bu fonlar, federal olarak seçilmiş borsa yatırım fonlarında (ETF) değerlendirilecek ve çocuk 18 yaşına geldiğinde eğitim, ev satın alma veya emeklilik gibi belirli amaçlar için kullanılabilecek. Aileler ek katkı yaparak hesap bakiyesini artırabilecek. Programın ilk yılında yaklaşık 4 milyon çocuğun yararlanması bekleniyor.
Trump, zil töreninde yaptığı konuşmada, 'Bu, Amerikan rüyasının yeni bir versiyonu. Her çocuğa doğduğu anda bir yatırım fırsatı veriyoruz. Onlar büyüdükçe bu para da büyüyecek ve ülkemizin geleceğine ortak olacaklar' ifadelerini kullandı. Ancak program, eleştirmenler tarafından seçim öncesi popülist bir hamle olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, 1.000 doların yoksulluğu bitirmek için yetersiz olduğunu ve fonların yönetim maliyetlerinin yüksek olabileceğine dikkat çekiyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Piyasalara mesaj
Trump’ın borsa zilini bizzat çalması, Wall Street’e verilen güven mesajı olarak yorumlandı. NYSE Başkanı Lynn Martin, 'Bu, piyasalarımızın gücünü ve Amerikan ekonomisinin yenilikçiliğini simgeliyor' dedi. Tören, ABD’nin 2025 yılı büyüme hedefleri ve yatırım ortamı hakkında da sinyaller taşıyor. Trump yönetimi, bu tür programlarla birlikte piyasa katılımını genişletmeyi ve hane halkı tasarruflarını artırmayı hedefliyor. Ancak Demokratlar, programın maliyetinin 10 yılda 200 milyar doları bulabileceğini ve bütçe açığını artıracağını savunuyor. Küresel ölçekte ise benzer uygulamalar Birleşik Krallık ve Kanada’da da hayata geçirilmiş durumda. Uzmanlar, Trump hesaplarının uzun vadede sermaye piyasalarına yeni yatırımcılar kazandırarak ABD borsasının derinliğini artırabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, benzer bir devlet destekli çocuk yatırım fonu programı Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) kapsamında devlet katkısı uygulamasına sahip ancak bu kadar doğrudan bir başlangıç sermayesi sunmuyor. ABD’deki Trump hesapları, Türk ekonomisi için doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel piyasalarda artan yatırımcı tabanı ve tasarruf eğilimi, gelişmekte olan piyasalar için olumlu bir likidite ortamı yaratabilir. Ayrıca, bu tür bir modelin Türkiye’de uygulanabilirliği tartışmalara yol açabilir; ancak kamu maliyesi üzerindeki yük ve mevcut bütçe kısıtları göz önüne alındığında kısa vadede benzer bir adım beklenmiyor. Yine de, tasarruf oranlarının düşük olduğu bir ülkede bu tür teşviklerin uzun vadede örnek alınması mümkün.
