Ortadoğu’da uzun süredir devam eden gerginlik, yeni bir boyut kazandı. Eski bir benzetmede olduğu gibi, bir kavanozun içindeki iki akrep ne dışarı çıkabilir ne de birbirine güvenebilir. Er ya da geç, biri diğerini öldürmek istediği için değil, kavanoz dayanılmaz hale geldiği için saldırır. Bugün bu iki akrep Donald Trump ve Benjamin Netanyahu’dur ve kavanoz, paramparça olmuş Ortadoğu barış sürecidir. Hem Trump hem de Netanyahu, kendi siyasi ve stratejik çıkarları doğrultusunda hareket ederken, bölgedeki istikrarsızlığı daha da derinleştiriyor. Bu ikili arasındaki gerilim, yalnızca İsrail-Filistin sorununu değil, tüm bölgesel dengeleri tehdit ediyor.
Trump ve Netanyahu’nun Ortadoğu’daki Kilit Rolleri
Donald Trump, başkanlığı sırasında Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıyan ve İran ile nükleer anlaşmadan çekilen kararlarıyla tanınıyor. Netanyahu ise İsrail’in en uzun süreli başbakanı olarak, Filistinlilere yönelik sert politikaları ve yasadışı yerleşim birimlerini genişletmesiyle biliniyor. İkili, görünüşte güçlü bir müttefiklik sergilese de, aralarındaki gerilim zamanla artıyor. Netanyahu, Trump’ın İran’a yönelik baskısından memnun olsa da, Trump’ın İsrail’in ulusal çıkarlarına tam olarak hizmet etmediğini düşünüyor. Öte yandan Trump, Netanyahu’nun kendi siyasi ajandası için onu kullandığına inanıyor. Bu karşılıklı güvensizlik, kavanozdaki akrepler benzetmesini fazlasıyla hak ediyor.
Benzetmenin özünde, her iki liderin de içinde bulunduğu çıkmaz var. Trump, iç politikada zor durumda ve Ortadoğu’da bir başarıya ihtiyaç duyuyor. Netanyahu ise yolsuzluk davaları ve siyasi krizlerle boğuşuyor. Her ikisi de kavanozdan çıkmak için birbirlerine ihtiyaç duyuyor, ancak aynı zamanda birbirlerine sırtını dönmüş durumda. Bu durum, bölgedeki barış çabalarını felç ediyor ve şiddet döngüsünü besliyor.
Benzetmenin Bölgesel ve Küresel Yansımaları
Kavanoz metaforu, yalnızca Trump ve Netanyahu arasındaki ikili ilişkiyi değil, aynı zamanda Ortadoğu’nun genel durumunu da anlatıyor. Bölge, İran’ın nükleer programı, Suriye iç savaşı, Filistin sorunu ve terörizm gibi bir dizi krizle sarsılıyor. ABD ve İsrail’in çıkarları çoğu zaman örtüşse de, taktiksel farklılıklar ve kişisel gerginlikler, ortak bir strateji oluşturmayı engelliyor. Özellikle İran konusunda, Trump’ın maksimum baskı politikası, Netanyahu’nun arzuladığı askeri müdahaleyi içermiyor. Bu da İsrail’i daha agresif adımlar atmaya itiyor.
Küresel düzeyde, bu gerilim ABD’nin Ortadoğu’daki ittifak sistemini zayıflatıyor. Suudi Arabistan ve BAE gibi ülkeler, İsrail ile normalleşme sürecini desteklese de, Netanyahu’nun politikaları nedeniyle bu süreç yavaş ilerliyor. Ayrıca, Trump’ın İran’a yönelik tutumu, Avrupa müttefikleriyle çatışmaya yol açıyor. Bu durum, Ortadoğu’da yeni bir güç dengesi arayışını hızlandırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Trump ve Netanyahu arasındaki bu gerilimi yakından izliyor. Ankara, İsrail-Filistin sorununda iki devletli çözümü savunurken, Trump’ın Kudüs kararı ve Netanyahu’nun yerleşim politikalarını eleştiriyor. Trump-Netanyahu gerginliği, Türkiye’nin bölgede daha bağımsız bir dış politika izlemesine fırsat yaratabilir. Özellikle İran ve Suriye konularında Türkiye, ABD ve İsrail’den farklı pozisyonlar alarak kendi çıkarlarını korumaya çalışıyor. Bu gelişme, Türkiye’nin bölgesel aktörlerle ilişkilerini yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Ancak iki akrep hikayesinin bir uyarı olduğu unutulmamalı: Kavanoz ne kadar dayanılmaz hale gelirse, tüm bölge için sonuçlar o kadar yıkıcı olabilir.
