Eski ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu Lübnan merkezli Hizbullah örgütü ile ateşkes anlaşmasını kabul etmesi yönünde ikna ettiğini açıkladı. Trump'ın bu açıklaması, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarını sürdürdüğü ve Hizbullah ile sınır ötesi çatışmaların arttığı bir döneme denk geldi. Eski başkanın iddiasına göre Netanyahu, başlangıçta ateşkese sıcak bakmazken, Trump'ın devreye girmesiyle kararını değiştirdi. Ancak ne İsrail ne de Hizbullah cephesinden konuya ilişkin resmi bir doğrulama gelmedi.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ile Hizbullah arasında 2006 yılından bu yana görece bir sükunet hakimdi. Ancak 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısının ardından tansiyon yeniden yükseldi. Hizbullah, Hamas'a destek amacıyla İsrail'in kuzeyindeki askeri hedeflere roket ve füze saldırıları düzenlemeye başladı. İsrail ise hava saldırılarıyla karşılık verdi ve sınıra ek birlikler sevk etti. Son haftalarda çatışmalar yoğunlaştı ve her iki taraftan da çok sayıda kayıp verildi. Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplum, bölgesel bir savaş riskine karşı sürekli ateşkes çağrıları yapıyor.
Trump'ın bu hamlesi, Kasım 2024 başkanlık seçimlerine günler kala duyuruldu. Eski başkan, Orta Doğu'da barış sağlama iddiasını seçim kampanyasında sıkça kullanıyor. Ancak analistler, Trump'ın bu açıklamasının seçimlere yönelik bir manevra olabileceğini belirtiyor. Öte yandan Netanyahu hükümeti, Gazze'deki operasyonlarda Hamas'ı yok etme hedefinde ısrar ederken, kuzey cephesinde de Hizbullah'ı caydırmak istiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hizbullah'ın ateşkesi kabul edip etmeyeceği belirsiz. Örgüt, İran'ın desteğini arkasına alarak Lübnan'da siyasi ve askeri bir güç odağı olarak varlığını sürdürüyor. İran ise İsrail'e karşı mücadelede Hizbullah'ı önemli bir vekil güç olarak görüyor. Olası bir ateşkes, bölgesel dengeleri değiştirebilir ve İran ile ABD arasındaki gerilimi etkileyebilir. Ayrıca Lübnan, zaten derin bir ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlık yaşarken, yeni bir savaşın maliyeti ülkeyi daha da kırılgan hale getirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem İsrail hem de Lübnan ve İran ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışıyor. İsrail-Hizbullah ateşkesi, Doğu Akdeniz'de istikrarı artırabilir ve Türkiye'nin enerji arama faaliyetlerini olumlu etkileyebilir. Ancak Hizbullah'ın İran'la bağları, Ankara'nın Tahran politikası açısından dikkatle izlenmesi gereken bir faktör. Türkiye, bölgesel bir çatışmanın yayılmasını engellemek için diplomatik girişimlerde bulunabilir.
