Eski ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'de yaklaşan seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu'ya destek açıklamasında bulundu. Trump'ın bu hamlesi, İsrail siyasetinde seçim kampanyasının son günlerine denk gelirken, aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in öğrenci protestocularıyla yaşadığı gerginlik de ülke gündeminde öne çıktı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda Netanyahu'yu övdü ve onun liderliğinin İsrail için kritik olduğunu vurguladı.
Seçim Öncesi ABD Faktörü
Trump'ın Netanyahu'ya desteği, İsrail seçimlerinde sağ blokun moralini yükseltmeyi amaçlıyor. 2020'deki normalleşme anlaşmaları ve Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıma gibi politikalar, Trump döneminde Netanyahu ile yakın ilişkilerin temelini oluşturmuştu. Ancak Trump'ın 2021'deki seçim yenilgisinden sonra Netanyahu ile ilişkileri zaman zaman gerilmişti. Trump, son paylaşımında Netanyahu'nun İsrail'in güvenliği için deneyimli bir lider olduğunu belirtti ve ona olan güvenini yineledi.
İsrail'de seçimler yaklaşırken, anketler sağ ve dini partilerin koalisyon kurma potansiyelini gösteriyor. Netanyahu'nun Likud Partisi, ana rakibi Yair Lapid'in Yesh Atid partisiyle kıyasıya bir yarış içinde. Trump'ın desteği, Netanyahu'nun tabanını konsolide etmeye ve sağ seçmene 'güçlü lider' mesajı vermeye yönelik bir hamle olarak yorumlanıyor. Ayrıca Trump, İsrail'in ABD'deki en yakın müttefiki olduğunu ve kendisinin bu ilişkiyi her zaman desteklediğini hatırlattı.
Öte yandan, aşırı sağcı Ben-Gvir, öğrenci protestocularına yönelik sert tutumuyla gündemde. Ben-Gvir'in de katıldığı bir etkinlikte öğrencilerle yaşanan arbede sosyal medyada geniş yankı buldu. Görgü tanıklarına göre Ben-Gvir, protestoculara hakaret etti ve güvenlik güçlerini müdahaleye çağırdı. Bu olay, İsrail'de Filistin karşıtı politikaları ve provokatif açıklamalarıyla tanınan Ben-Gvir'in seçim öncesi tansiyonu artırma çabası olarak değerlendiriliyor.
İsrail Siyasetinde Kutuplaşma ve Bölgesel Dengeler
İsrail'de seçim atmosferi, iç siyasette derin kutuplaşmayı gözler önüne seriyor. Netanyahu liderliğindeki sağ blok, İran'ın nükleer programı ve Filistin meselesi gibi konularda sert tutum izlerken, muhalefet daha ılımlı bir çizgi öneriyor. Trump'ın müdahalesi, ABD'nin İsrail iç siyasetindeki etkisini açıkça gösteriyor. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi ise İsrail ile ilişkilerde daha geleneksel bir diplomasi yürütüyor ve Netanyahu'ya karşı mesafeli duruşunu koruyor.
Uzmanlar, Trump'ın desteğinin İsrail seçmeni üzerinde sınırlı bir etki yaratabileceğini belirtiyor. Zira İsrail seçmeni için öncelikli konular arasında ekonomi, güvenlik ve yargı reformu gibi iç meseleler yer alıyor. Ancak Trump'ın açıklamaları, özellikle ABD'deki Evanjelik Hristiyanlar ve İsrail yanlısı lobiler nezdinde Netanyahu'nun konumunu güçlendirebilir. Seçim sonuçları, İsrail'in Filistin politikası ve bölgesel ittifaklar açısından belirleyici olacak.
Ben-Gvir'in öğrenci protestolarına müdahalesi ise ülkedeki sosyal gerilimin bir yansıması. İsrail'de üniversitelerde Filistin yanlısı gösteriler ve işgal karşıtı eylemler sıkça yaşanıyor. Ben-Gvir'in bu tür eylemlere karşı sert tutumu, onun tabanında destek bulsa da geniş kesimlerde tepki çekiyor. Bu olay, seçim öncesi şiddet olaylarının artabileceği endişesini doğuruyor. İsrail polisi, göstericilere karşı orantısız güç kullanmakla eleştiriliyor.
Bölgesel açıdan bakıldığında, İsrail seçimleri Ortadoğu'daki dengeleri de etkileyecek. Netanyahu'nun olası bir zaferi, Suudi Arabistan ile normalleşme sürecinin hızlanmasına yol açabilir. Ancak Filistin sorununda kalıcı bir çözüm olmadan bu tür anlaşmaların bölgesel istikrara katkısı tartışmalı. Trump'ın desteği, İsrail'in ABD iç siyasetindeki bölünmüşlüğünü de yansıtıyor; Cumhuriyetçiler Netanyahu'ya yakın dururken, Demokratlar arasında İsrail'e yönelik eleştiriler artıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail'deki seçimler ve Trump'ın Netanyahu'ya desteği, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından yakından izleniyor. Türkiye, İsrail'in Filistin politikalarını eleştirirken, bölgede kalıcı barış için iki devletli çözümü savunuyor. Netanyahu'nun olası zaferi, Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni gerilimlere yol açabilir; zira Netanyahu hükümeti, Doğu Kudüs ve Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerini sürdürme sinyali veriyor. Öte yandan, Trump'ın etkisi, ABD'nin bölgesel angajmanını şekillendireceğinden, Türkiye'nin ABD ile dengeli ilişkiler yürütmesi açısından önemli. Ayrıca Ben-Gvir gibi aşırı sağcı figürlerin yükselişi, Türkiye'deki kamuoyunda tepkiyle karşılanıyor ve İsrail'in imajını daha da zedeliyor. Seçim sonuçları, Türkiye'nin bölgesel ekonomik ve güvenlik çıkarlarını doğrudan etkileyebilir.
