ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta başkent Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi için Salı günü Türkiye'ye iniş yaptı. Trump'ı uçak pistinde Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan karşılarken, iki lider kısa bir süre sohbet etti. Trump, kendisini karşılamak üzere sıralanan Türk askerlerini selamladı ve ardından ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack ile bir araya geldi. Zirve kapsamında Trump'ın, NATO müttefiklerinin savunma harcamalarını artırması konusunda baskı yapması ve Suriye'deki gelişmeleri ele alması bekleniyor. Bu ziyaret, iki ülke arasındaki S-400 gerilimine rağden gerçekleşiyor.
Zirvenin Arka Planı ve Beklentiler
NATO Zirvesi, ittifakın 70. kuruluş yıldönümüne denk gelirken, liderlerin gündeminde savunma harcamalarının GSYİH'nın yüzde 2'sine çıkarılması hedefi yer alıyor. Trump, özellikle Almanya başta olmak üzere birçok müttefikin bu hedefe ulaşamadığını vurgulayarak, ABD'nin yükünün adil paylaşılmasını talep ediyor. Türkiye ise yıllardır yüzde 2'nin üzerinde savunma harcaması yapan birkaç ülkeden biri olarak bu konuda elini güçlendiriyor. Zirvede ayrıca Rusya'ya karşı caydırıcılık, terörle mücadele ve siber güvenlik gibi konuların da masaya yatırılması planlanıyor. Uzmanlar, Trump'ın Ankara ziyaretinin, özellikle Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle ABD ile yaşadığı gerginliği aşmaya yönelik bir adım olabileceğini belirtiyor. Her ne kadar Trump, Erdoğan ile yakın kişisel ilişkilere sahip olsa da, ABD Kongresi'nin Türkiye'ye yönelik yaptırım çağrıları zirvede gölge oluşturuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
NATO Zirvesi, sadece ittifak içi meselelerin ötesinde, küresel güç dengeleri açısından da kritik öneme sahip. ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığının azaltılması ve Avrupa ordusu kurulması tartışmaları, ittifakın geleceğine ilişkin soru işaretleri yaratıyor. Öte yandan, Rusya'nın Ukrayna müdahalesi ve Kırım'ı ilhakının ardından NATO'nun doğu kanadının güçlendirilmesi gündemdeki diğer başlıklar arasında. Trump'ın Türkiye ziyareti, Ortadoğu'daki gelişmelerle de bağlantılı. ABD'nin Suriye'den çekilme kararı ve Türkiye'nin Fırat'ın doğusuna yönelik operasyon planları, iki lider arasında ele alınması beklenen kritik konular arasında. Zirve sonunda yayımlanacak ortak bildiride, terörle mücadele ve bölgesel istikrar vurgusu yapılması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın Ankara ziyareti, Türkiye-ABD ilişkilerinde bir dönüm noktası olabilir. S-400 krizi ve ABD'nin YPG'ye verdiği destek nedeniyle gerilen ilişkiler, liderler arasındaki doğrudan temasla yumuşama potansiyeli taşıyor. Türkiye, NATO içindeki jeostratejik konumunu ve savunma harcamalarındaki yüksek payını kullanarak ABD'den taviz koparmayı hedefleyebilir. Özellikle Suriye'nin kuzeyinde güvenli bölge oluşturulması ve ABD silahlarının YPG'den geri alınması konularında somut adımlar atılması bekleniyor. Ancak Kongre'nin yaptırım tehditleri ve S-400'lerin kullanıma girmesi, bu ziyaretin somut sonuçlarını sınırlayabilir. Yine de, iki ülkenin NATO şemsiyesi altında iş birliğini sürdürme iradesi, kısa vadede tam bir kopuşun önüne geçiyor.
