ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kanada ve Meksika ile olan serbest ticaret anlaşmasını yenilemeyebileceğini belirtti. Trump, bu ülkelerle olan ticaret açıklarına dikkat çekerek, mevcut anlaşmanın ABD için adil olmadığını savundu. Bununla birlikte, konuyu Kanada ve Meksika liderleriyle görüştüğünü de sözlerine ekledi. Üç ülkenin, anlaşmanın yenilenmesi için onay sürecini tamamlaması gerekiyor ancak Trump'ın bu çıkışı, sürecin seyrini belirsizleştirdi.
Gelişmenin arka planı
ABD, Kanada ve Meksika arasındaki serbest ticaret anlaşması (USMCA), 2020 yılında yürürlüğe girmişti. Anlaşma, Kuzey Amerika ticaretini düzenleyen NAFTA'nın yerini almıştı. Trump, ilk döneminde NAFTA'yı "ülkesi için felaket" olarak nitelendirmiş ve yeniden müzakere edilmesini sağlamıştı. Şimdi ise benzer bir söylemle karşımıza çıkıyor. Trump, özellikle Meksika ile olan ticaret açığının büyüdüğünü iddia ediyor. Kanada ile olan ticarette de benzer şikayetleri var. Ancak uzmanlar, anlaşmanın tamamen feshedilmesinin her üç ülke ekonomisi için de ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Trump'ın bu çıkışı, seçim kampanyası döneminde yaptığı sert ticaret söylemlerinin bir devamı olarak görülüyor. Anlaşmanın gözden geçirilmesi için belirlenen 2026 tarihine daha yıllar olmasına rağmen, Trump'ın bu erken uyarısı piyasalarda tedirginliğe yol açtı. Kanada ve Meksika hükümetleri ise henüz resmi bir yanıt vermedi. Ancak her iki ülkenin de anlaşmanın sürmesinden yana olduğu biliniyor.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD'nin Kanada ve Meksika ile olan ticaret anlaşması, sadece bu ülkeleri değil, küresel tedarik zincirlerini de etkiliyor. Otomotiv, tarım ve enerji sektörleri başta olmak üzere birçok alanda entegre olan bu ülkeler arasındaki ticaretin sekteye uğraması, dünya genelinde dalgalanmalara neden olabilir. Özellikle Çin ile artan ticaret gerilimleri sırasında böyle bir belirsizlik, ABD'nin küresel ticaretteki konumunu zayıflatabilir. Ayrıca, ABD'nin bu hamlesi, diğer ülkelerle yaptığı ticaret anlaşmalarında da benzer taleplerin gelebileceği endişesini doğuruyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye açısından dolaylı etkiler barındırıyor. ABD'nin serbest ticaret anlaşmalarına yönelik bu tutumu, küresel ticaret sisteminde korumacılığın arttığı bir döneme işaret ediyor. Türkiye, ABD ile ticaret hacmini artırmak isterken, ABD'nin bu tür anlaşmalara şüpheyle yaklaşması, iki ülke arasında olası bir serbest ticaret anlaşmasını daha da zorlaştırabilir. Ayrıca, Kuzey Amerika tedarik zincirlerindeki aksama, Türk ihracatçıları için yeni fırsatlar yaratabileceği gibi, küresel talebin daralması riskini de beraberinde getiriyor. Türkiye'nin bu gelişmeleri yakından takip etmesi ve alternatif pazarlara yönelmesi önem kazanıyor.
