ABD Başkanı Donald Trump, Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) başkanlığına, kürtaj karşıtı görüşleriyle tanınan Dr. Heidi Overton'u aday gösterdi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Overton'un sağlık politikalarındaki deneyimine vurgu yapılırken, Demokrat Partili yasa yapıcılar bu kararı sosyal medyada sert sözlerle kınadı. Adaylık, Senato'nun onayına sunulacak ve tartışmalı bir sürecin başlaması bekleniyor.
Heidi Overton kimdir?
Dr. Heidi Overton, tıp eğitimini tamamladıktan sonra sağlık politikaları alanında uzmanlaşmış bir isim. Overton, özellikle kürtaj karşıtı sivil toplum kuruluşlarında aktif rol oynamış ve daha önce kalp cerrahisi alanında çalışmıştı. Trump yönetiminde Sağlık Bakanlığı'nda danışman olarak görev yapan Overton, COVID-19 pandemisi döneminde aşı karşıtı söylemleriyle de gündeme gelmişti. Overton'ın FDA başkanlığına aday gösterilmesi, sağlık camiasında şaşkınlıkla karşılandı; zira kendisinin ilaç ve gıda düzenlemeleri konusunda doğrudan bir deneyimi bulunmuyor.
Beyaz Saray Sözcüsü, yaptığı açıklamada Overton'ın 'hasta odaklı yaklaşımı ve yenilikçi fikirleriyle FDA'yı daha verimli bir kurum haline getireceğini' savundu. Ancak eleştirmenler, Overton'ın bilimsel yeterlilikten ziyade siyasi sadakati nedeniyle seçildiğini öne sürüyor. Özellikle aşı karşıtı geçmişi, FDA gibi bilimsel kanıtlara dayalı kararlar alması gereken bir kurum için endişe verici bulunuyor.
Demokratlardan sert tepki
Demokrat Partili senatörler ve temsilciler, Overton'ın adaylığını duyurulmasının hemen ardından sosyal medyada tepkilerini dile getirdi. Senato Sağlık Komitesi üyesi olan Demokrat Senatör Patty Murray, 'FDA'nın başına bilim karşıtı birini getirmek, halk sağlığını hiçe saymaktır' ifadelerini kullandı. Temsilciler Meclisi Üyesi Alexandria Ocasio-Cortez ise, 'Bu adaylık, kadın sağlığına yönelik açık bir saldırıdır. Kürtaj ilaçlarının onayını engellemek isteyen birini FDA'nın başına koymak, kadınların hayatını tehlikeye atmaktır' dedi.
Demokratlar ayrıca, Overton'ın geçmişte kürtaj hapı mifepristonun piyasadan çekilmesi için kampanya yürüttüğüne dikkat çekti. Kürtaj hakları savunucuları, Overton'ın FDA başkanı olması durumunda mifepristonun onayının iptal edilebileceği veya erişimin kısıtlanabileceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, ABD'de kürtaj tartışmalarını yeniden alevlendirebilir.
Bölgesel ve küresel boyut
FDA'nın kararları yalnızca ABD'yi değil, dünya genelinde ilaç ve gıda güvenliğini etkiliyor. FDA onayı, birçok ülkede ilaçların ruhsatlandırılması için referans olarak kabul ediliyor. Overton'ın aşı karşıtı geçmişi, küresel aşı kampanyalarını olumsuz etkileyebilir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, FDA'nın onayına güvenerek aşı ve ilaç tedarikini sağlıyor.
Uzmanlar, bu adaylığın ABD'nin bilimsel kurumlarına olan güveni daha da zedeleyebileceğini belirtiyor. Pandemi sırasında FDA'nın aşı onay süreçleri, siyasi müdahaleler nedeniyle zaten eleştirilmişti. Overton'ın atanması, bu endişeleri artırıyor. Ayrıca, kürtaj karşıtı hareketin ABD'deki yargı kararlarıyla güç kazandığı bir dönemde, bu adaylığın federal düzeyde kürtaj erişimini daha da kısıtlamaya yönelik bir adım olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sağlık alanında FDA onaylı ilaç ve tıbbi cihazları yakından takip ediyor. Overton'ın FDA başkanı olması durumunda, özellikle aşı karşıtı görüşlerinin küresel aşı tedarik zincirlerini etkilemesi beklenebilir. Türkiye, COVID-19 aşılama programlarında ve ilaç ithalatında FDA standartlarını referans aldığından, bu değişiklik Türk sağlık otoritelerini doğrudan ilgilendiriyor. Ancak Türkiye'nin kendi düzenleyici kurumları olan TİTCK'nın bağımsız kararlar alabildiği biliniyor. Yine de, ABD'deki bu gelişme, küresel sağlık politikalarında bilimsel yaklaşımın zayıflaması anlamına gelebilir; bu da uluslararası iş birliklerini olumsuz etkileyebilir.
