ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ile ticaret görüşmelerinin hafta sonu çökmesinin ardından, 1 Ocak'tan itibaren Kanada'dan ithal edilen tüm otomobil, kamyonet, otomotiv parçaları ve çeliğe uygulanacak gümrük vergilerini yüzde 50'ye çıkaracağını duyurdu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “ABD'de üretin, sıfır gümrük vergisi uygulayalım. Kanada ise bunun yerine tırmanmayı seçti.” ifadelerini kullandı.
Ticaret savaşında son perde
Trump'ın bu açıklaması, iki ülke arasında uzun süredir devam eden ticaret anlaşmazlığının en son aşaması olarak değerlendiriliyor. Geçtiğimiz hafta sonu yapılan müzakerelerde tarafların anlaşmaya varamaması, Washington'un sert bir adım atacağı beklentilerini güçlendirmişti. Beyaz Saray'dan yapılan yazılı açıklamada, Kanada'nın otomotiv sektöründe adil olmayan sübvansiyonlar uyguladığı ve bu durumun ABD'li üreticilere zarar verdiği belirtildi.
Uzmanlar, bu kararın Kuzey Amerika otomotiv tedarik zincirinde ciddi bir kırılmaya yol açabileceğini ifade ediyor. Özellikle ABD'de üretim yapan Japon ve Alman markaların Kanada'daki tesislerinden parça tedarik ettiği düşünüldüğünde, yeni vergilerin maliyetleri önemli ölçüde artırabileceği kaydediliyor. Ayrıca, Kanada Başbakanı Justin Trudeau'nun hükümetinden henüz resmi bir yanıt gelmemesi, tansiyonun daha da yükseleceği şeklinde yorumlanıyor.
Küresel ticaret dengeleri sarsılıyor
Bu gelişme, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda küresel ticaret sisteminde de yeni bir belirsizlik dalgası yaratıyor. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) verilerine göre, ABD ve Kanada arasındaki ticaret hacmi yıllık 700 milyar doların üzerinde. Otomotiv sektörünün bu ticaretteki payı ise yüzde 20'ye yaklaşıyor.
Analistler, Trump'ın bu hamlesinin, ABD'nin ticaret ortaklarına karşı daha agresif bir tutum izleyeceğinin işareti olduğunu belirtiyor. Özellikle Avrupa Birliği ve Asya ülkeleri, benzer bir ithalat vergisi dalgasının kendilerine de yönelebileceği endişesiyle süreci yakından izliyor. Öte yandan, bazı ekonomistler bu adımın kısa vadede ABD'li tüketicilere yansıyacak maliyetleri artıracağını ve otomobil fiyatlarında hissedilir bir yükselişe neden olabileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, otomotiv sektöründe önemli bir üretim üssü olarak bu gelişmeyi yakından takip ediyor. ABD'nin Kanada'ya yönelik vergi artışı, küresel tedarik zincirlerinde yeniden yapılanmayı tetikleyebilir. Türkiye'nin ABD ile ticaret hacmi sınırlı olsa da, Avrupa'daki ana ihracat pazarları üzerinden dolaylı etkiler görülebilir. Özellikle ABD'nin ithalata yönelik korumacı politikaları, küresel ticarette artan belirsizliğin Türk ihracatçıları üzerinde baskı oluşturmasına neden olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin otomotiv yan sanayiinde Kanada'ya doğrudan ihracatının düşük olması, doğrudan bir etkiyi sınırlandırıyor; ancak sektörün küresel entegrasyonu göz önüne alındığında, risklerin göz ardı edilmemesi gerekiyor.
