Eski ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'in Lübnan'da Hizbullah'a yönelik yürüttüğü askeri operasyonlarda kullandığı taktiklere sert eleştiriler yöneltti. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, İsrail'in sivilleri öldürdüğünü belirterek, “İsrail’in Lübnan’daki savaşı kazanma şekli berbattı. Çok sayıda sivil öldürdüler. Bu kabul edilemez” ifadelerini kullandı. Trump’ın bu çıkışı, özellikle Cumhuriyetçiler arasında İsrail’e verilen desteğin sorgulanmasına neden oldu.
Gelişmenin Arka Planı
Trump’ın eleştirileri, İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinde Hizbullah hedeflerine yönelik yoğun hava saldırıları düzenlediği bir dönemde geldi. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), son haftalarda Hizbullah’ın roket atış noktalarını ve komuta merkezlerini vurduğunu açıklamıştı. Ancak saldırılarda çok sayıda sivilin de hayatını kaybettiği bildiriliyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre, son bir ayda 600’den fazla kişinin öldüğü, bunların en az 150’sinin sivil olduğu belirtiliyor. Trump, görevdeyken İsrail’i güçlü bir şekilde desteklemiş, Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanımış ve Golan Tepeleri üzerinde İsrail egemenliğini kabul etmişti. Bu nedenle eski başkanın mevcut eleştirileri, İsrail yanlısı çevrelerde şaşkınlıkla karşılandı.
Trump’ın açıklamaları, ABD’deki başkanlık seçim kampanyası sırasında gelmesi nedeniyle de dikkat çekiyor. Trump, 2024 seçimlerinde yeniden aday olmayı hedeflerken, dış politika konusunda daha izolasyonist bir çizgi izlemeye çalışıyor. “Amerika’yı gereksiz savaşlardan uzak tutmak” söylemini sıkça dile getiren Trump, İsrail-Lübnan çatışmasında da benzer bir yaklaşım sergiliyor. Ancak bu tutum, geleneksel olarak İsrail’e koşulsuz destek veren Cumhuriyetçi taban arasında rahatsızlık yaratabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Trump’ın eleştirileri, bölgede İsrail’e yönelik uluslararası baskının arttığı bir döneme denk geldi. Birleşmiş Milletler, İsrail’i sivil kayıpların önlenmesi konusunda uyarırken, Avrupa Birliği de tarafları itidale çağırıyor. Hizbullah ise İsrail’e karşı roket saldırılarını sürdürerek, çatışmaların daha da tırmanmasına yol açıyor. Bölgedeki diğer aktörlerden İran, Hizbullah’a desteğini sürdürürken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler çatışmaların yayılmasından endişe duyuyor. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, İsrail’in kendini savunma hakkını desteklerken, sivil kayıpların azaltılması için İsrail’e çağrıda bulunuyor. Trump’ın açıklamaları, ABD’nin İsrail politikasında olası bir değişikliğin sinyali olarak yorumlanıyor. Eğer Trump yeniden başkan seçilirse, Ortadoğu’da daha farklı bir politika izleyebileceği belirtiliyor. Ancak şimdilik Trump’ın söylemleri, İsrail yanlısı lobi gruplarının tepkisini çekmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını başından beri eleştiren ülkeler arasında yer alıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in “soykırım” yaptığını söyleyerek sert açıklamalar yapmıştı. Trump’ın eleştirileri, Türkiye’nin tezlerini dolaylı olarak desteklese de, Ankara’nın İsrail karşıtı söylemi ABD’den bağımsız olarak şekilleniyor. Türkiye, özellikle Filistin davasına verdiği destek ve bölgesel nüfuz mücadelesi kapsamında, İsrail’in eylemlerini kınamaya devam edecektir.
