ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden savaşı sona erdirme müzakerelerinde yaşanan son tıkanıklığın ardından, Demokrat Parti’yi hedef alan aynı sosyal medya paylaşımını üçüncü kez yayımladı. Bu tekrarlayan hamle, Trump yönetiminin savaş stratejisine ilişkin iç siyasetteki derin bölünmeyi bir kez daha gözler önüne serdi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, müzakerelerdeki son çıkmazın sorumlusu olarak Demokratlar gösterilirken, Trump'ın daha önce iki kez paylaştığı metni aynen kullanması siyasi çevrelerde tartışma yarattı. Analistler, bu durumun seçim öncesi bir kutuplaştırma taktiği olduğunu belirtiyor.
Sürekli aynı mesajın arka planı
Trump'ın paylaştığı metin, Demokratları “İran’la savaşı bitirmemekle” suçluyor ve “bitmeyen savaşın tek sebebi onlar” ifadesini içeriyor. Başkan, bu ifadeyi ilk olarak iki hafta önce, ardından bir hafta önce ve son olarak dün yayımladı. Her seferinde de mesajın aynı kalması dikkat çekti. Beyaz Saray Sözcüsü, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Başkan, tutarlı mesajının arkasında duruyor” dedi.
İran savaşı müzakereleri, Tahran yönetiminin uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmayı reddetmesi ve ABD'nin yeni yaptırım tehditleriyle geçen hafta çıkmaza girmişti. Trump yönetimi, Demokratları müzakere sürecini baltalamakla suçlarken, Demokratlar ise yönetimin baştan beri tutarsız bir savaş stratejisi izlediğini savunuyor. Eski Dışişleri Bakanı Mike Pompeo döneminde başlatılan “maksimum baskı” politikasının yerini alan bu çatışma, halihazırda binlerce askeri personelin bölgede konuşlu olduğu bir ortamda devam ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İran savaşı, Basra Körfezi'ndeki deniz güvenliğini tehdit ederken, küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açıyor. Petrol fiyatları, son müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından varil başına yüzde 2 oranında yükseldi. Uzmanlar, savaşın yayılması halinde Suudi Arabistan ve İsrail'in de çatışmaya çekilebileceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan Rusya ve Çin, ABD'yi İran'a karşı yaptırımları artırmamaya çağırırken, Birleşmiş Milletler acil bir ateşkes çağrısı yaptı. Trump'ın aynı mesajı tekrarlaması, uluslararası kamuoyunda ABD'nin müzakere niyetinin ciddiyetini sorgulatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran savaşı, Türkiye için doğrudan güvenlik ve enerji riski oluşturuyor. Sınır komşusu İran'daki istikrarsızlık, terör gruplarının faaliyetlerini artırabilir ve mülteci akışını tetikleyebilir. Ayrıca Türkiye'nin enerji ithalatında önemli bir rol oynayan Basra Körfezi'ndeki gerginlik, doğalgaz ve petrol fiyatlarını yukarı çekerek Türk ekonomisine ek yük bindirecek. Ankara, hem Washington hem Tahran ile diyaloğu sürdürmeye çalışırken, savaşın sonlanması için arabuluculuk rolü oynayabilecek bir konumda. Ancak ABD iç siyasetindeki bu kutuplaşma, kalıcı bir çözümü geciktirerek Türkiye'nin bölgesel çıkarlarını da doğrudan etkiliyor.
