ABD Başkanı Donald Trump, Yemen'deki çatışmaların genişlemesiyle birlikte İran'ı hedef alarak, Tahran yönetiminin "kötü şekilde başarısız olduğunu" iddia etti. Trump'ın açıklamaları, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Husilere yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdığı ve İran'ın bölgesel nüfuzunun arttığı bir dönemde geldi. İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ise Trump'ın sözlerini "saçmalık" olarak değerlendirdi.
Yemen'de çatışmalar şiddetleniyor
Yemen'de Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ile İran destekli Husiler arasındaki çatışmalar, son haftalarda özellikle Marib ve Hodeidah cephelerinde yoğunlaştı. Koalisyon güçleri, Husilerin başkent Sana'a ve çevresindeki kontrolünü kırmak için hava operasyonlarını artırdı. Husiler ise Suudi Arabistan'ın güneyindeki hedeflere yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını sürdürüyor. Birleşmiş Milletler, Yemen'deki insani durumun giderek kötüleştiği uyarısında bulunurken, çatışmaların ülke genelinde genişlemesi endişesi taşınıyor.
Trump'ın açıklamaları, İran'ın Yemen'deki etkisini dengelemeye yönelik bir mesaj olarak yorumlanıyor. ABD yönetimi, Husilerin İran'dan silah ve finansal destek aldığını savunuyor. İran ise Husilere askeri destek sağladığı iddialarını reddediyor, ancak bölgedeki vekil güçler üzerinden nüfuzunu sürdürdüğü biliniyor.
İran-ABD gerilimi ve bölgesel dengeler
Trump'ın İran'a yönelik sert söylemi, ABD'nin 2018'de İran nükleer anlaşmasından çekilmesi ve yeniden yaptırımlar uygulamasının ardından gelen son gerilim hattını oluşturuyor. İran, ABD yaptırımlarına karşı direnç göstermeye çalışırken, bölgede Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen'deki müttefikleri aracılığıyla etkisini korumaya çalışıyor. Trump'ın "İran kötü şekilde başarısız oluyor" ifadesi, Tahran'ın ekonomik ve siyasi olarak zayıflatıldığı mesajını içeriyor. Ancak İran'ın bölgesel politikalarındaki ısrarı, ABD'nin bu stratejisinin sınırlarını da gösteriyor.
İran Dışişleri Bakanı Zarif'in "saçmalık" tepkisi, Tahran'ın ABD baskısına boyun eğmeyeceğini ve Yemen'deki müttefiklerini yalnız bırakmayacağını işaret ediyor. Uzmanlar, Yemen'deki çatışmanın genişlemesinin bölgesel bir vekalet savaşını daha da derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Yemen'deki angajmanı, İran'ın da bu ülkedeki varlığı üzerinden Körfez'deki güç dengesini etkiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yemen'deki çatışmaların genişlemesi ve İran-ABD geriliminin tırmanması, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, Yemen'deki insani krize dikkat çekerken, bölgede istikrarın korunmasını ve İran ile Suudi Arabistan arasındaki gerilimin azaltılmasını savunuyor. Türk dış politikası, körfezdeki kutuplaşmanın Katar krizi benzeri yeni bir kriz yaratmasından endişe ediyor. Ayrıca, İran'a yönelik ABD yaptırımları, Türkiye'nin İran ile olan ticari ilişkilerini ve enerji ithalatını da etkileyebilir. Ankara, bölgesel istikrarı tehdit eden vekalet savaşlarının sona ermesi için diplomatik çabalara destek verilmesi gerektiğini vurguluyor.
