Eski ABD Başkanı Donald Trump, İran'la yürütülen nükleer barış sürecinin tıkanması üzerine, Tahran'a karşı yeniden askeri operasyon seçenekleri hakkında bilgilendirildi. Trump, bu bağlamda “işi bitirme” olasılığını reddetmezken, öncelikli olarak diplomatik çözümden yana olduğunu ifade etti. Gelişme, hem Washington'da hem de bölge başkentlerinde İran geriliminin yeniden alevlenebileceği endişesine yol açtı.
Barış Süreci Tıkanırken Askeri Opsiyonlar Masada
Trump'a sunulan seçeneklerin, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ve bölgesel milis güçlerine yönelik olası bir askeri müdahaleyi içerdiği belirtiliyor. Kaynağa göre Trump, “işi bitirme” ifadesiyle 2020'de öldürülen General Kasım Süleymani'ye atıfta bulunarak, İran'ın askeri kapasitesine daha kapsamlı bir darbe vurulmasını ima ediyor. Bununla birlikte, Trump kamuoyunda savaştan kaçınma eğilimini koruyarak diplomasiye öncelik verilmesi gerektiğini vurguluyor. Ancak İran'ın son dönemde IAEA denetimlerini kısıtlaması ve nükleer programa hız vermesi, alternatif yolların da masada tutulmasına neden oluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Yeni Bir Kriz mi Yaklaşıyor?
İran ile ABD arasında 2015'te imzalanan nükleer anlaşma (JCPOA), Trump'ın 2018'de anlaşmadan çekilmesiyle çökmüş, yerini “azami baskı” politikasına bırakmıştı. Biden yönetimi, anlaşmayı canlandırmak için diplomatik çabalara girişmiş ancak ilerleme sınırlı kalmıştı. Trump'ın yeniden başkan seçilmesi halinde savaş seçeneğine yönelebileceği spekülasyonu, Körfez ülkelerinde tedirginlik yaratıyor. Suudi Arabistan ve BAE, İran'la doğrudan çatışma riskinden çekinirken, İsrail ise ABD'nin sert tutumundan memnuniyet duyabilir. Bölgesel güç dengesi, İran'ın nükleer silah üretme ihtimaline karşı büyük bir belirsizlik içinde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'la komşu olması ve enerji ihtiyacının önemli bir kısmını bu ülkeden karşılaması nedeniyle olası bir ABD-İran savaşından doğrudan etkilenir. Çatışma, sınır güvenliği ve terörle mücadele gibi konularda yeni riskler doğururken, aynı zamanda bölgesel istikrarsızlığı artırabilir. Ankara, diplomatik çözümü desteklemekle birlikte, ABD'nin askeri opsiyonlara sıcak bakmasını endişeyle izliyor. Türkiye'nin Katar gibi Körfez ülkeleriyle yakınlaşması ve İran'la enerji işbirliği, bu dengede belirleyici faktörler arasında.
