ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde tıkanma yaşandığı bir dönemde, Tahran yönetimine eski dini liderinin cenaze töreni için 'bir hafta izin' verdiklerini açıkladı. Trump, konuşmasında İran'ın anlaşmaya varmak için 'can attığını' ve 'çok istekli' olduğunu belirtti. Bu açıklama, iki ülke arasındaki dolaylı görüşmelerin seyrine ilişkin yeni soru işaretleri yaratırken, bölgedeki gerilimi de yeniden gündeme taşıdı.
Trump'ın açıklamaları ve müzakerelerin seyri
ABD Başkanı Donald Trump, dün basın mensuplarına yaptığı açıklamada, 'İran'a bir hafta izin verdik. Eski liderlerinin cenaze töreni için. Onlar anlaşmaya varmak için can atıyor. Gerçekten çok istekliler' ifadelerini kullandı. Trump, bu sözleriyle müzakerelerde İran tarafının taleplerine geçici bir esneklik gösterildiğini ima etti. Ancak Beyaz Saray'dan konuya ilişkin detaylı bir açıklama gelmedi.
İran ile ABD arasında yürütülen dolaylı görüşmeler, son haftalarda tıkanma noktasına gelmişti. Taraflar, uranyum zenginleştirme seviyeleri ve yaptırımların kaldırılması konularında anlaşmazlık yaşıyor. İran, eski dini liderinin cenaze töreni nedeniyle müzakere masasına ara vermişti. Trump'ın bu sözleri, sürece dair bir iyimserlik sinyali olarak yorumlanabileceği gibi, bir pazarlık taktiği olarak da değerlendiriliyor.
Bölgesel ve uluslararası boyut
ABD'nin İran'a yönelik bu jesti, bölgede farklı yankılar uyandırdı. İsrail, müzakerelerin sonuçsuz kalması halinde askeri seçeneklerin masada olduğunu sıkça vurgularken; Körfez ülkeleri, nükleer anlaşmanın yeniden canlanmasını istiyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, İran'ın nükleer programının bölgesel güvenliklerini tehdit ettiğini düşünüyor.
Uzmanlar, Trump'ın bu sözlerinin aslında müzakerelere Ivır vermek için bir ara formülü olduğunu belirtiyor. Ancak İran tarafından henüz resmi bir yanıt gelmiş değil. Tahran yönetimi, cenaze töreninin ardından görüşmelere devam edeceğini duyurmuştu. Bu süreçte Çin ve Rusya'nın arabuluculuk girişimleri de devam ediyor. Özellikle Çin, İran'ın en büyük petrol alıcılarından biri olarak anlaşmadan yana bir pozisyon alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin komşusu İran ile olan ekonomik ve diplomatik ilişkilerini yakından ilgilendiriyor. Türkiye, İran'dan doğalgaz ve petrol ithal ederken, aynı zamanda nükleer müzakerelerin başarıya ulaşmasını istiyor. Olası bir anlaşma, yaptırımların hafiflemesiyle İran ile ticaretin artmasına ve bölgesel istikrara katkı sağlayabilir. Ancak ABD-İran yakınlaşması, Türkiye'nin Kafkasya ve Orta Doğu'daki manevra alanını da etkileyebilir. Ankara, bu süreçte dengeli bir politika izlemek durumunda kalacaktır.
