ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik planladığı ancak son anda durdurduğu askeri saldırının 'İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük saldırı' olacağını belirterek, 'İnsanları öldürmeye çalışmıyorum' dedi. Trump, Tahran yönetimiyle barış anlaşmasının 'çok yakında' imzalanabileceğini öne sürdü. Bu açıklamalar, ABD ile İran arasında son haftalarda artan gerilimin ortasında geldi.
Durdurulan saldırı ve gerekçesi
Trump, daha önce İran'a yönelik bir saldırı emri verdiğini ancak 10 dakika kala bu emri geri çektiğini açıklamıştı. Saldırının amacının, İran'ın nükleer tesislerine misilleme yapmak olduğu belirtiliyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, saldırının 'orantısız sonuçlar doğuracağı' ve 'sivillerin zarar görebileceği' gerekçesiyle iptal edildiği ifade edilmişti.
Trump, bu kez yaptığı açıklamada, "İran'a saldırmayı düşündüm ama son anda vazgeçtim. İnsanları öldürmek istemiyorum. Barışçıl bir çözüm bulmak daha iyi" dedi. Başkan, İran ile yürütülen müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini ve iki ülke arasında bir barış anlaşmasının yakın olduğunu iddia etti.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD ile İran arasındaki gerilim, Orta Doğu'da geniş yankı uyandırdı. İran, nükleer programı konusunda uluslararası toplumla uzun süredir anlaşmazlık yaşıyor. ABD'nin 2018'de tek taraflı olarak çekildiği nükleer anlaşmanın yeniden canlandırılması için yürütülen müzakerelerde tıkanıklık yaşanıyordu.
Uzmanlar, Trump'ın bu açıklamalarını seçim kampanyasına bağlarken, başkanın dış politikada 'savaş karşıtı' bir imaj çizmeye çalıştığını belirtiyor. Öte yandan, İran tarafından henüz resmi bir açıklama gelmedi. Tahran yönetimi, daha önce ABD ile doğrudan müzakereye sıcak bakmadığını ancak dolaylı görüşmelere açık olduğunu duyurmuştu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran arasındaki bu gerilim, Türkiye'nin güvenliğini yakından ilgilendiriyor. İran sınırındaki istikrar, Türkiye için hayati önem taşıyor. Olası bir askeri çatışma, bölgede yeni bir göç dalgasına ve istikrarsızlığa yol açabilir. Türkiye, İran'a yönelik yaptırımlara katılmayarak ve diplomatik çözümü destekleyerek dengeli bir politika izliyor. Barış anlaşması umutları, bölgesel tansiyonun düşmesine ve Türkiye'nin enerji ticaretinde İran'la ilişkilerinin normalleşmesine katkı sağlayabilir.
