ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın ABD güçlerine yönelik hava saldırısına misilleme olarak bu gece çok sert bir operasyon düzenleneceğini ilan etti. Trump, Perşembe günü yaptığı açıklamada, "İran'ı bu gece çok sert vuracağız" dedi. Başkan, operasyonun kapsamına ilişkin detay vermezken, kısa süre içinde İran'ın petrol ve doğal gaz altyapısının ABD kontrolüne geçeceğini ve böylece İran enerji piyasalarının ele geçirileceğini söyledi.
Gelişmenin arka planı
Trump'ın bu açıklaması, İran'ın geçtiğimiz günlerde Irak'taki ABD askeri üslerine yönelik balistik füze saldırılarının ardından geldi. İran, saldırıların, ABD'nin üst düzey komutanı General Kasım Süleymani'ye yönelik suikastına misilleme olduğunu duyurmuştu. Trump, bugüne kadar İran'a karşı askeri güç kullanmak konusunda isteksiz davranmış olsa da son olaylar sonrası sert bir tavır almak zorunda kaldı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, ABD Savunma Bakanlığı bölgedeki askeri varlığını artırdı ve olası bir İran misillemesine karşı hazırlıklı hale geldi. Trump, ayrıca İran'ın enerji altyapısının kontrolünü ele geçirerek, ülkeyi ekonomik olarak sıkıştırmayı hedeflediklerini belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Ortadoğu'da zaten yüksek olan tansiyonu daha da artırdı. İran Dışişleri Bakanlığı, Trump'ın tehditlerine sert yanıt vererek, İran'ın toprak bütünlüğüne yönelik her türlü saldırıya misilleme yapılacağını duyurdu. Bölgedeki NATO müttefikleri ve özellikle Irak, taraflara itidal çağrısı yaparken, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi acil toplantı kararı aldı. Küresel piyasalarda petrol fiyatları hızla yükseldi, borsalarda düşüş yaşandı. Uzmanlar, ABD'nin İran'a yönelik askeri bir operasyonunun, bölgede geniş çaplı bir savaşa dönüşebileceği ve küresel enerji arzını ciddi şekilde kesintiye uğratabileceği uyarısında bulunuyor. Avrupa Birliği, Trump'ın açıklamasını "son derece endişe verici" olarak nitelendirirken, tarafları diyaloğa davet etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güney sınırında doğrudan bir çatışma riskini artırmaktadır. Türkiye, hem ABD ile NATO müttefiki hem de İran ile komşu ve enerji ithalatçısı bir ülke olarak hassas bir denge politikası izlemek zorundadır. İran'a yönelik olası bir ABD askeri operasyonu, Türkiye'yi enerji arzı güvenliği, sığınmacı akını ve terör tehdidi açısından doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin İran'la olan ekonomik ilişkileri ve Suriye'deki iş birliği bu süreçte zarar görebilir. Türkiye'nin, tansiyonu düşürmeye yönelik diplomatik girişimlerini hızlandırması bekleniyor.
