ABD Başkanı Donald Trump, Irak Başbakanı Muhammed Şiya el-Zeydi'yi Oval Ofis'te kabul etti. Görüşme, Trump'ın İran'a yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyma sözü vermesinin hemen ardından gerçekleşti. İki lider arasındaki bu kritik buluşma, Ortadoğu'da tırmanan gerilim ortamında Irak'ın denge politikasını ve ABD-İran çekişmesindeki konumunu yeniden gündeme taşıdı. Zeydi'nin Washington ziyareti, Irak'ın hem ABD hem de İran'la ilişkilerini yönetme çabasının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı: Abluka ve Irak'ın Zor Dengesi
Trump'ın İran'a yönelik deniz ablukası söylemi, bölgede yeni bir kriz dalgasına yol açma potansiyeli taşıyor. Irak ise bu denklemde hassas bir konumda bulunuyor. Bağdat yönetimi, bir yandan İran'la derin ekonomik ve siyasi bağlara sahipken, diğer yandan ABD'nin askeri ve diplomatik desteğine muhtaç. Zeydi'nin Beyaz Saray ziyareti, bu iki ateş arasında kalan Irak'ın manevra alanını genişletme çabası olarak okunabilir. Görüşmede, özellikle Basra Körfezi'ndeki petrol ticareti ve Irak'ın enerji güvenliği konularının ele alındığı belirtiliyor.
Zeydi'nin Washington'a gelişi, aynı zamanda Irak'taki siyasi dengeler açısından da önem taşıyor. Irak parlamentosunda ABD karşıtı grupların güçlü olduğu bir dönemde Zeydi, Trump'la görüşerek Washington'a bağlılık sinyali verirken, iç politikada eleştirilere maruz kalma riskini de göze almış oluyor. Trump yönetimi ise Irak'ı İran'a karşı bir tampon bölge olarak kullanmayı hedefliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Körfez'de Yeni Cephe mi?
Trump'ın abluka söylemi, İran'ın petrol ihracatını tamamen durdurma amacı taşıyor. Bu hamle, küresel petrol fiyatlarını doğrudan etkileyerek dünya ekonomisinde dalgalanmalara yol açabilir. Irak'ın bu krizde tarafsız kalma çabası ise sürdürülebilir görünmüyor. Zira İran, Irak üzerinden kara yoluyla önemli miktarda ticaret yapıyor ve bu güzergahın kapatılması, iki ülke arasındaki ilişkileri gerginleştirebilir. Ayrıca, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi bölgesel aktörler, Trump'ın politikalarını desteklerken, bu durum Irak'ı daha da zor bir denklemin içine itiyor.
Uzmanlar, Trump'ın abluka tehdidinin İran'ı müzakere masasına çekme amacı taşıdığını, ancak bu stratejinin geri teperek bölgesel bir çatışmayı tetikleyebileceğini belirtiyor. Irak'ın ise bu süreçte kilit bir rol oynayacağı, Bağdat'ın alacağı pozisyonun İran'ın izolasyonunu derinleştirebileceği veya hafifletebileceği değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump-Zeydi görüşmesi, Türkiye'nin Kuzey Irak ve Kerkük politikasını doğrudan ilgilendiriyor. Irak'ın ABD ile yakınlaşması, Türkiye'nin Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'yle (IKBY) ilişkilerini ve enerji projelerini etkileyebilir. Ayrıca, İran'a yönelik abluka, Türkiye'nin enerji ithalatında alternatif rotaları zorunlu kılabilir. Ankara, hem Washington hem Tahran'la dengeli ilişkiler yürütmeye çalışırken, Ortadoğu'daki bu yeni gerilim Türk dış politikasını zorlayacak gibi görünüyor. Türkiye, Irak'ın istikrarını kendi güvenliği için önemli gördüğünden, Bağdat-Washington yakınlaşmasını yakından izliyor.
